Het zijn allemaal jokkebrokken!

 "Het zijn jokkebrokken" sprak onlangs de immer wijze en achtenswaardige Nederlandse Energie Maatschappij. Daarmee doelde men op alle energiebedrijven die beweren groene stroom aan te bieden. Niks van waar, zei de Nederlandse Energie Maatschappij. Dankzij allerlei gerommel met certificaten wordt stroom verkocht als groen die dat helemaal niet is.

Natuurlijk had ik wel vertrouwen in mijn keuze. Maar ik heb ook wel eens iemand (van Essent, ook al zo'n fijne betrouwbare informant op dit gebied) aan de telefoon gehad die zei dat mijn energieleverancier "helemaal niet écht groen is, mevrouwtje!"

Gelukkig zijn er energiecheckers.

Deze is van de Consumentenbond. Daar moet een mens toch op kunnen vertrouwen. Gelukkig kwam mijn energieleverancier hier als echt groen uit de bus.

De checker van de Hier campagne is, dubieus genoeg, gesteund door Essent. Maar lijkt toch wel een betrouwbaar iets. Ook hier wordt mijn energieleverancier als groen bestempeld. 

Als je het helemaal zeker wilt weten, van je energie, dan zijn er nog een paar dingen die je kunt doen.

• Sluit je aan bij een locale energiecooperatie. Hier in Groningen hebben we bijvoorbeeld Grunneger Power. Sympathiek, lokaal, transparant en dus controleerbaar. Dan weet je in ieder geval zeker hoe het zit.
• Gebruik minder energie. Heel simpel eigenlijk, maar 10 kwh groene energie is altijd nog minder goed dan 10 kwh niet-gebruikte energie. Zet uit wat uit kan, was af met de hand, en klop zelf je slagroom. 
• Wek zelf energie op. Zonnepanelen, zonneboilers. Niet voor iedereen weggelegd maar als het kan en past bij je huis en situatie is het zeker een aanrader. 
• Start een petitie, bedenk een vette actie, of zet mensen aan het denken over alternatieve energie. Wist je bijvoorbeeld dat er zelfs energie opgewekt kan worden uit de getijden van de zee? Megaschoon, en raakt nooit op.

De laatste keer zelf zuivel maken: yoghurt

In mijn favoriete boek is er een soy dairy, een zuivelhuisje voor sojaproducten. Dat wil ik ook! Ik wil geen tofu maken, maar yoghurt gaat nog wel lukken. Zo maak je yoghurt:

1. Neem een liter plantaardige melk, zelfgemaakt of niet. Minder mag ook, dan moet je de andere hoeveelheden even aanpassen
2. Breng de melk aan de kook. Doe in een kopje 2 eetlepels pijlwortelpoeder (of ander bindmiddel, maizena bijvoorbeeld. Misschien moet je dan iets minder maizena gebruiken.) Leng dit met een scheutje water aan tot een papje, roer goed door, en voeg bij de kokende melk. 
3. Laat de melk nog een minuut koken, zet dan het gas uit. 
4. Laat de melk afkoelen tot 40 graden. Als je geen thermometer hebt: da's iets warmer dan lichaamstemperatuur. Als je je pink er in kunt steken en niet terug hoeft te trekken omdat het te heet is zit je wel goed. 
5. Neem een kopje bestaande sojayoghurt, roer dit door de melk.
6. Pak de pan goed in in een aantal lagen kranten en een warme deken en zet het weg op een warme plek. Eventueel kun je nog een kruikje toevoegen. Belangrijk is dat de yoghurt een paar uur lang rond de 40 graden blijft, hoe je dat doet maakt niet uit. Een grote thermosfles kan ook. Of leg hem in bad met een aquariumpompje. Hoe dan ook, probeer de yoghurt op 40 graden te houden. Laat het zo 8-10 uur staan.
7. Voila! Je hebt yoghurt gemaakt. Gebruik het staartje van deze yoghurt om de volgende yoghurt te maken.

De smaak: zelfgemaakte yoghurt is anders, maar lekker! Ik vind het wat minder zuur dan in de winkel. Als je de yoghurt langer laat staan wordt hij zuurder, maar zo lang kan ik hem niet op temperatuur houden met mijn kranten-dekentjes-truc. Het is zo ook wel lekker. De yoghurt is dunner dan in de winkel en smaakt lekker romig. Ongezoete amandelmelk zorgt voor lekker zoete yoghurt. Aanrader! 

Kosten: de yoghurt is zo duur als de melk die je gebruikt (+ een heel klein beetje van de vorige yoghurt en de pijlwortelpoeder.) Dat kan dus varieren van 40 cent (zelfgemaakte sojamelk) tot 3 euro (lekkere Provamel melk.)

Recept: sojamelk maken

Na het avontuur met de amandelmelk besloot ik ook gelijk maar sojamelk te maken. Sojabonen koop je in de biowinkel, ze zijn erg goedkoop (1,39 per 500 gram). Daarvan kun je 5 tot 8 liter sojamelk maken. Je bespaart dus veel meer met zelf sojamelk maken dan met amandelmelk maken. Maar sojamelk maken is veel meer werk. Here's how:

1. Ik gebruikte ongeveer 100 gram bonen, en een liter water. Eerst zet je de bonen in de week, in een pan of iets dergelijks. Laat ze ongeveer 24 uur weken.
2. Giet de bonen af, en masseer of wrijf ze een beetje. Je wilt dat het schilletje loslaat. Deze spoel je dan weg. Je wilt een deel van de velletjes verwijderen, niet allemaal, anders ben je eeuwig bezig. Een minuutje wrijven moet genoeg zijn. 
3. Doe de bonen in een blender, met eventueel een scheutje water, en blend ze een paar minuten tot een gladde pasta. Blenden kan ook met een staafmixer, dan moet je het misschien in porties doen. 
4. Doe de bonen in een pan met de liter water en breng het aan de kook. Blijf in de buurt, want op een gegeven moment gaat het overkoken. Roer regelmatig in de pan en als het te hard kookt voeg je een klein beetje koud water toe. Je hoeft niet continu te roeren, dus ondertussen kun je mooi de afwas doen of brood smeren. Hou wel een oogje op de sojamelk.
5. Laat het 20-25 minuten koken. Eventueel kun je nu suiker, zout, of andere smaken toevoegen. Ik deed er twee theelepels suiker en een snufje zout bij. Daarna filter je de melk, bij voorkeur door een kaasdoek. Ik filterde weer met mijn theezeefje en dat ging nog steeds langzaam maar prima. Giet je melk in een fles en zet het in de koelkast!

hummus, zeekraal, en een lekker glas melk! Het is bijna een normale lunch...

En smaakt het een beetje? Deze zelfgemaakte melk was verrassend lekker! Ik was een beetje bang want ik had veel slechte verhalen gehoord, maar ik vond de melk erg lekker. Hij is wat minder romig en zoetig dan de melk uit de supermarkt, en heeft inderdaad een bijsmaakje. Ik vond dat meer notig dan boon-achtig, en absoluut niet hinderlijk. Het kost wel wat tijd maar uiteindelijk is het niet veel werk, en het levert prima sojamelk op! Een liter zelfgemaakte sojamelk kost ongeveer 26 cent. Koopje! 

Recept: amandelmelk maken

Laatst schreef ik een testpanel over alternatieve melk. Een anonieme commenter vroeg of ik wel eens zelf melk gemaakt had. Nee dus! Eigenlijk dacht ik dat het heel veel werk zou zijn en heel akelig zou smaken. En zoveel melk drink ik niet, misschien een liter per week/per twee weken, dus het is ook niet zo duur. Maar goed, toch maar eens proberen, in de naam der wetenschap dan. Ik begon met amandelmelk maken.

Neem ongebrande, ongepelde amandelen. De noot-water ratio is 1:4. Ik gebruikte een klein koffiekopje (gemiddelde Senseo-maat) en vier dezelfde kopjes water. Dat gaf ongeveer een halve liter melk. 

 Laat de amandelen 8 tot 12 uur weken in water. Daarna giet je het water af en doet de amandelen met vers water (de 4 kopjes water dus) in een blender of keukenmachine. Ik had alleen een staafmixer en moest het in porties doen, maar dat ging ook prima. BLEND BLEND BLEND voor een paar minuten.

 Daarna filter je de melk. Het handigst daarvoor is een kaasdoek, maar die had ik (ook) niet. Dus maakte ik deze mooie filter van een zeef en een theezeefje. Ook dat ging prima. Als je een kaasdoek gebruikt moet je die goed uitknijpen, om alle melk er uit te krijgen.

Tadaaa! Je hebt melk gemaakt! Makkie he.

Maar nu de smaak: Deze melk smaakt heel anders dan supermarktmelk. Dan merk je pas hoeveel suiker, zout en olie die melk bevat. Zelfgemaakte melk is minder zoet, een beetje scherp en schraal van smaak. Niet vies, maar wel even wennen. Normaal is er weinig smaakverschil als je het eenmaal verwerkt hebt, maar ik moest zelfs in de brinta een schepje suiker doen. Niet erg, wel goed om te weten. Een beetje suiker (of andere zoetstof) en een snufje zout meeblenden zal helpen.

En de prijs? 200 gram amandelen kost in de biowinkel 2,60 euro. Daar kun je (gokje) 1,5 tot 2 liter melk mee maken. Een liter bio amandelmelk kost 3,30, dus dat heb je er snel uit. Een liter Alpro amandel kost 1,75, dat heb je er dus wat minder snel uit. Het bespaart wel een hele hoop afval als je zelf melk maakt, en je weet precies hoeveel suiker of zoetstof er in gaat. Het is niet veel werk, en zeker het proberen waard!

En wat doe je met de amandelpulp? Broodbeleg maken, bijvoorbeeld. 

Photoshop zon, kweeperen, haken

Als de zon dan niet wil schijnen doe je gewoon een t-shirt aan en photoshop je de zon er bij! Het is wel tijd voor wat zon, vind ik.

Ik kreeg een van de laatste kweeperen van het seizoen en omdat ik nog heel veel jam heb dacht ik siroop te maken. Dat is heel gemakkelijk: snijd de kweepeer in plakjes, kook deze tot ze zacht zijn, en laat in het water afkoelen. Daarna filter je het water en knijp je de kweepeer uit in een kaasdoek. Meet het volume en neem 3/4 hiervan aan gewone suiker. Dus 1 liter vocht met 750 gram suiker. Breng dit samen aan de kook en laat het 5 minuten koken, giet het dan in een schone pot of fles.

Er was mij beloofd dat deze siroop vooral lekker is met sprankelende witte wijn. Ik heb het nog niet geprobeerd. Tot nu toe vind ik het niet zo bijzonder, de kweepeer smaak is niet zo sterk. Maar ik had ook een erg oude kweepeer.

Mijn nieuwste handschoentjes, met fijn katoen van Het Achterpand hier in Groningen. En mijn nieuwste superwarme vest van de kringloop.

haak je eigen bikini

"Wie 's zomers graag op het strand en in de zon speelt, zal deze voorstellen goed bevallen. Zeker, ze zijn klein, deze bikini's, maar de vermoeide huid moet toch minstens een paar dagen per jaar veel lucht en zon krijgen. Dat doet hem en daarmee u goed. Wanneer u enkele vetkussentjes heeft, kunt u beter een eendelig badpak aantrekken, bij een mooi figuur zoals onze beide modellen hebben, kan men rustig laten zien wat men heeft. En wie graag bruin van vakantie terug wil komen, ergert zich meestal ook over de vele witte strepen, die vaak onder een klein T-shirt of uitgesneden jurk te zien zijn. In onze kleine bikini's kan u dat niet gebeuren. Voor beide modellen hebben wij materialen gekozen die ook op de gevoelige zonnehuid niet kriebelen. Met beiden kunt u rustig een sprong in het water wagen. 
Het rode model is zo klein dat men maar 100 g garen nodig heeft en in een handomdraai is hij klaar. en wanneer u er ook een hemd bij wilt hebben, dan haakt u eenvoudig het gele hemd met rood."

Deze zelf te haken bikini's vond ik in een jaren 70 boek over handwerken. Zou het aanslaan, zelf je bikini haken? Het heeft alleen maar voordelen:

-economisch, want maar weinig garen nodig
-geen witte strepen, dankzij inimini bikini model.
-kriebelt niet!
-heel duurzaam: perfect voor restjes breiwol waar je anders niks mee kunt.

Tja, ik betwijfel of het wat wordt deze zomer. Misschien 2013...

supergladde benen dit voorjaar

Het is voorjaar! Tijd voor jurkjes, tijd voor rokjes, tijd om je volledige lichaam te onderwerpen aan een scheerbeurt. Of toch niet?

Scheren is een van de minst eco-vriendelijke, minst mens-vriendelijke, meest vervuilende industriën die er zijn. Niet alleen omdat bij het concept van scheren ieder jaar weer nieuwe producten te bedenken (en verkopen) zijn, maar ook omdat je door het gebruik van die producten vaak weer nieuwe producten nodig hebt! Zo kan er dus nog meer verkocht worden. Niet alleen heb je een scheermesje of houder met losse mesjes nodig, het is ook de bedoeling dat je die zo vaak mogelijk vervangt. Zeker als je je mesjes onder de douche gebruikt (wordt aangeraden door de fabrikant, natuurlijk) roesten ze snel en worden bot, waardoor je snel nieuwe moet kopen. Daar koop je een spuitbus scheerschuim bij, en iets om na het scheren je huid te verzorgen. Dan zijn er nog steeds nieuwere betere scheerdingen met nog meer mesjes, een douchegel-en-scheerschuim in één (hallo! Het is hetzelfde product!), nieuwe haar-verwijder methodes, handdoekjes waarmee je je haar wegscrubt, creme waarmee het "wegsmelt", piepkleine waxstrips met lavendel geur...

Maar erger dan dat is dat de marketing van scheren gebaseerd is op gevoelens van schaamte en niet goed genoeg zijn. Het is niet als met chocola of mooi ondergoed: een product wat leuk en luxe is en waar je blij van wordt. Je scheert omdat je er dán pas normaal uitziet, omdat iedereen het doet en je niet voor "vies" aangezien wilt worden. Je moet wel scheren, want dan ben je normaal en acceptabel. Vooral voor jonge vrouwen of in een professionele setting is dit een veelvoorkomend gevoel.

Ik vind niet dat een bedrijf mensen moet vertellen dat ze niet goed genoeg zijn, tot ze bepaalde producten kopen. Gelukkig zijn er oplossingen!

Let it grow, let it grow

Okay, op bepaalde plaatsen heeft het zin te scheren: zonder haar heb je minder last van zweet of geurtjes. Dat is echter niet het geval bij je armhaar, buikhaar, beenhaar, etc. Ik hoor van mensen die de gekste plekken scheren. Is dat nodig? Nee hoor. Kijken mensen je raar aan als je haar hebt op je onderarm? Ook niet. Let it grow!




Scissor sisters

Zoals gezegd, op sommige plekken is het wel fris om wat minder haar te hebben. In plaats van scheren kun je het ook bijknippen, gewoon met de schaar. Dat heeft alleen maar voordelen: wel een schoon en fris gevoel, maar geen wondjes, stoppels, droge of beschadigde huid. Het haar blijft zacht en daardoor prettig aanvoelen. Geen chemicaliën bij nodig, geen plastic weg te gooien, in tegenstelling tot een scheermesje kan een schaar eindeloos gebruikt worden.


Wax on, wax off

Om als jonge vrouw in de zomer je benen niet te scheren heb je wel wat lef nodig. En misschien ben je daar nog niet helemaal klaar voor. Als je toch wilt ontharen is de meest milieuvriendelijke (of: minst onvriendelijke) methode het gebruiken van harsstrips. Er komt nog aardig wat verpakkingsmateriaal bij kijken, maar minder plastic en spuitbussen, en je bent voor een lange tijd klaar. Maar het allergrootste pluspunt is wel dat je hars makkelijk zelf kunt maken. Hier vind je twee recepten, en de uitleg (in het Engels.) Hier een fijn duidelijk recept met uitleg in het Nederlands. Met de griezelige belofte dat "Eén portie volstaat om één persoon volledig te ontharen". Ondanks de lichte Silence-of-the-Lambs ondertoon, toch een interessant artikel!

Marseille zeep als goedkoop wasmiddel

Onder consuminderaars en eco-bloggers is het een belangrijk onderwerp: zeep die milieuvriendelijker is, geen verpakkingsmateriaal oplevert, ontzettend goedkoop is, zonder kleurstoffen en rare parfums. Te gebruiken als wasmiddel, shampoo, wc-blokje, afwasmiddel... Ik heb het natuurlijk over Marseille zeep, te koop als blok of als een soort poeder. Het is de bedoeling dat je het blok in vlokken schaaft, mengt met warm water (bijvoorbeeld in een oude wasmiddel fles). Dat schut je een beetje en laat het staan en de volgende dag heb je dan je eigen zeep. (Hier is een iets preciezer recept).

Laatst heb ik de zeep gemaakt, ik ben nog in de testronde. De oppervlakken in het huis, de wc en de douche lijken er heel schoon van te worden (maar worden waarschijnlijk ook wel (optisch) schoon met een beetje warm water?) Gisteren hebben we de was er mee gedaan, en die hangt nu te drogen... Ik hou jullie op de hoogte!

Brood maken

Een goede manier om minder te kopen en een groot verschil te maken in de hoeveelheid plastic broodzakken die je per week weg moet gooien is door je eigen brood te bakken. Naast de verminderde belasting voor het milieu zal het je geld schelen, en weet je precies wat er in je brood zit (geen  varkensharen bijvoorbeeld, of andere kunstmatige stoffen.)

Broodbakmachine

Het makkelijkst is natuurlijk bakken met de machine. Alle ingrediënten er in, stekker in het stopcontact, en een paar uur later heb je gegarandeerd perfect brood. Ik leen mijn machine via http://spullendelen.nl en ben al een hele tijd er heel gelukkig mee, ik hoef helemaal geen brood meer te kopen.


Brood bakken met de hand

Als je geen machine hebt kun je natuurlijk brood bakken met de hand. Hier is een goed recept voor een volkoren brood, de melk er in kun je ook weglaten of vervangen door water. Bakken zonder machine is een stuk arbeidsintensiever, het kneden is vrij zwaar en je moet voor een langere tijd thuis zijn, omdat je het brood moet laten rijzen en daarna in de oven plaatsen. Daar staat tegenover dat het veel meer voldoening geeft dan bakken met de machine, omdat je het brood écht zelf maakt. En, mocht het nodig zijn, dan kun je in een paar minuten kneden al je woede en frustraties kwijt! ;)

Zuurdesem

Een variatie op brood met de hand is zuurdesem, waarbij je geen gist nodig hebt maar wel een zuurdesem starter. Hoe je die starter maakt lees je hier. In principe meng je bloem en water en wat gist in een potje, en roer je dat elke dag even om. Na vijf dagen kun je je eerste brood gaan bakken. Zuurdesem is lang niet zo zuur als mensen wel denken (of kennen van de Duitse zuurdesem-roggebroden, deze zijn extra aangezuurd!) Het brood is stevig en heeft een goede bite. Het deeg is heel luchtig en zacht en is daarom heel makkelijk om te kneden. 


Enthousiast geworden? Hier is een pagina vol broodrecepten!