Pruimenjam

Toen ik op de markt was om kilo's en kilo's perziken te kopen, nam ik gelijk een paar kilo pruimen mee. Daarmee maakte ik pruimenjam. Pruimenjam is prachtig helder rood en zoooooo lekker! En helemaal niet ingewikkeld om te maken.

Ontpit de pruimen, schillen hoeft niet. Doe ze in een pan met een klein laagje water en laat ze zachtjes koken tot het een moes is en de pruimen grotendeels uit elkaar zijn gevallen. Gebruik geleisuiker speciaal, pruimen zijn vrij zoet. Op het pakje staat hoeveel suiker je voor de hoeveelheid pruimen nodig hebt. Laat het nog vier minuten doorkoken.

Zorg voor brandschone potjes: was ze uit met soda en daarna met kokend water. De deksels en ringen kook je uit in een pan.
Zodra de jam vier minuten gekookt heeft giet je de jam snel in de schone potjes en draai ze dicht.

Millions of peaches, peaches for me! (Spiced peaches recept)

Laatst op een zaterdagmiddag dacht ik slim te zijn en een kwartier voor sluitingstijd naar de markt te gaan: dan zijn dingen vast goedkoop. Helaas bleek heel Groningen dat bedacht te hebben. Erger was het, dat alles zo goedkoop was dat ik veel meer kocht dan ik nodig had. Bijvoorbeeld vier kilo perziken.

Ik heb kruidige perziken ingemaakt, voor bij yoghurt of ijs of voor in een taart.

 Je kunt perziken blancheren en dan in koud water dopen, dan kun je makkelijk de schil er af halen. Daarna heb ik alle perziken ontpit. Ik maakte een siroop van een kopje suiker, twee kopjes water en een lepel speculaarkruiden en liet dit inkoken. Daarna kookte ik de perziken even mee.

Ik vulde alle potjes met perziken, siroop, kaneelstokjes en kruidnagels. Als laatste heb ik alle potjes een half uur geweckt. Het eerste potje is al op, die heb ik gebruikt om kleine perziktaartjes te maken.

Ketchup maken

Laatst heb ik zelf ketchup gemaakt. Helaas had ik niet genoeg tomaten in de tuin maar de bio tomaten zijn in deze tijd van het jaar niet duur. Veel kruiden had ik al in huis en ik had net een hele grote pan van mijn oma geleend. Dit is het recept wat ik gebruikte voor ketchup:

• 1 kg tomaten
• 1 blad laurier
• 10 g zout
• 45 g suiker
• 1 tl paprikapoeder
• 1 tl tijm
• 1 tl nootmuskaat
• 1 tl peper
• 1 tl kruidnagels
• 1 stokje kaneel
• 50 ml azijn
• 1 cm gember, in kleine stukjes gesneden

Ik kookte de tomaten met alle kruiden behalve de suiker en de azijn, ruim een half uur, tot de tomaten helemaal stuk gekookt waren. Toen roerde ik het door een roerzeef, en deed de tomatenpasta weer op het vuur met de azijn en de suiker. Terwijl dat stond in te dikken heb ik de potjes schoongemaakt. Na het vullen van de potjes heb ik deze in een grote pan met water gezet en nog 15 minuten laten koken.

Dat was veel werk voor ketchup. Was dat het een beetje waard? Jazeker, zelfgemaakte ketchup is namelijk superlekker! Ik had het niet verwacht, maar het smaakt heel kruidig en tomatig maar ook zoet en zuur genoeg. Van een kilo tomaten kon ik 4 jampotjes vullen, dus toch nog zo'n 800 ml, dat valt me heel erg mee. Ook qua prijs kan het wel uit, tenzij je heel veel kruiden moet kopen. Bio ketchup kost zo'n 2,70 voor 500 ml, mijn tomaten kosten me 1,30. Veel werk, maar zeker een aanrader!

Moet hij in bad, of moet hij niet in bad? (Amerikanen zeggen: wel in bad)

Moet hij in bad? En dan bedoel ik: al die lekkere dingen die je inmaakt in potjes, moeten die na het inmaken nog in een waterbadje gekookt worden? Zelden zijn mensen het minder eens geweest dan over het waterbad bij het inmaken.

In Amerika gaat alles in bad, behalve jam. Voor de zekerheid zijn er wel enkele mensen die aanraden citroensap over je jam te doen, zodat je zeker weet dat je een hoge zuurgraad hebt (en dan niet gewoon zelf een citroen uitpersen natuurlijk, alleen van citroensap uit een potje weet je zeker dat die zuur genoeg is!) Verder gaat alles, dus ook pickles, chutneys, dingen ingemaakt in azijn, etc., in een waterbadje.

De National Center for Home Food Preservation heeft strenge regels opgesteld over het inmaken. Bad-tijden zijn afhankelijk van de grootte van je potjes, maar ook van hoe hoog je woont. (Sommige Amerikaanse bloggers geven zelf aan hier van af te wijken, bijvoorbeeld door hun augurkjes niet te baden.) Daarnaast zegt men in Amerika nu dat recepten van voor 1990 niet gebruikt mogen worden, omdat onze kennis van inmaken toen niet voldoende was, en dingen met oude recepten niet veilig ingemaakt kunnen worden.

Okay, Amerikanen zijn soms een beetje panisch en nemen graag het zekere voor het onzekere, maar botulisme is toch niet iets waar je risico's mee wilt nemen. In dit geval is het ook geen kwestie van "ik doe dat al jaaaaaaren zo dus is het veilig" want het hoeft maar een keer mis te gaan, en dan ga je dood door je zelf-ingemaakte sperzies. Wat een manier om te gaan :(

Het liefst doe ik dingen niet in bad. Het scheelt een hele hoop tijd en werk. En natuurlijk zijn rauw ingemaakte augurkjes wel veel lekkerder dan gekookte augurkjes. Ook denk ik wel eens dat misschien wat overdreven is: als mensen al honderden jaren inmaken en de laatste 20 jaar zijn er nieuwe regels, dan is de kans dat we zonder die regels overleven best groot. Maar toch!

Soms is het moeilijk om te weten wat verstandig is. Ingemaakte groentes moeten natuurlijk in bad, jam en gelei niet. Maar daartussenin bestaat nog een hele grote groep dingen waarvan ik het niet zeker weet. Dit jaar heb ik de ketchup wel in bad gedaan en de augurken niet. Vorig jaar heb ik bietjes in het zuur en tomatensaus in potten gedaan en niet in bad gedaan, maar of dat verstandig is?

Conclusie: inmaken is living on the edge, baby! 

Citroenen inmaken in zout

Ik was benieuwd of het werkt, citroenen inmaken in zout. Ik ben begonnen met een citroen en een limoen, en niet 8 citroenen zoals veel recepten zeggen.

Citroen inmaken in zout is eigenlijk heel simpel: je snijdt de citroen in partjes naar wens. Maak een potje heel schoon, giet er een laag zout in, voeg dan een laag citroentjes toe, weer ruim zout toevoegen, weer citroentjes, etc. Het zout conserveert en je spoelt het er voor gebruik weer af, dus je mag veel gebruiken. Het is de bedoeling dat je de citroenen zover aanstampt dat ze onder hun eigen citroensap staan.

De ingemaakte citroentjes en het sap kun je gebruiken om te koken of bakken. In recepten staan ze veel bij vlees, maar ik denk dat ze heel goed smaken bij een salade, om uit te knijpen over de vega paella of een frisse risotto, of bij een couscousmaaltijd met kikkererwten en zuidvruchten. Het sap kun je gebruiken bij het bakken, in een cake, om glazuur aan te maken, en om een subtiele smaak te geven aan koekjes, of om saladedressing mee aan te maken.

Technisch gezien moet dat goed conserveren: een hoge zuurgraad en zout gaan bederving tegen. Ik heb het geheel toch voor de zekerheid maar in de koelkast gezet. Of het echt goed gaat weet ik niet, het ziet er een beetje curieus uit, één stukje citroen wil steeds bovendrijven, en de limoen is een beetje verkleurd.

Update 7 november: de limoenen zijn verkleurd naar geel, maar de vruchten zijn nog erg vers en niet beschimmeld of oud geworden. Ik gebruik ze bij het bakken, als citroensap en ik snijd kleine stukjes van het vruchtvlees. Bijvoorbeeld door de cake of koekjes. Nog niet geprobeerd maar lijkt me lekker: in een mediterraanse couscous maaltijd, om over de couscous te sprenkelen.

komkommers en courgettes inmaken

Als je een moestuin hebt, of mensen kent met een moestuin, dan heb je nu ongetwijfeld veel te veel courgettes.

Toen ik van mijn werk naar huis fietste, een weg die langs veel kleine dorpjes met moestuinen gaat, kwam ik meerdere keren gratis courgettes tegen. Dus moest ik meerdere keren stoppen om een gratis courgette mee te nemen. Dat sla je toch niet af!

Maar nu had ik ook te veel courgettes. En door een komkommer-enthousiasme had ik ook te veel komkommers. Dus ik heb ze ingemaakt.


Ik heb dit recept gebruikt.

Ik weet nog niet of ze lekker zijn, ik denk eigenlijk dat ze door het zouten een beetje zacht worden en niet lekker knapperig. Volgend jaar zal ik augurkjes kweken en heel veel potten augurken inmaken. We eten er zoveel van, dat kan wel uit :) 

Bij de Jumbo hebben ze speciale inmaak-azijn! Hoeveel procent azijn het is weet ik niet dus misschien is het gewoon dezelfde azijn met een ander label, maar toch leuk om te weten :)

Update november 2012: het eerste potje is inmiddels leeg en deze augurkjes waren heeeeerlijk! In het begin waren ze erg zuur. Toen heb ik er twee scheppen suiker bij gedaan (gewoon in het potje doen) en twee dagen laten staan, en toen waren de augurkjes prima. We gaan nu aan het tweede potje beginnen. Volgend jaar maak ik 100 potjes. Njam!

inmaken

Vorig jaar heb ik voor het eerst jam gemaakt, zes potten vol vlier-appel jam. Zó veel, dat tegen het voorjaar de vlier me (figuurlijk!) de neus uit kwam.

Dit jaar heb ik meer jam gemaakt, bijvoorbeeld aardbeien en witte bessen-braam. Ik heb ook voor het eerst gelei gemaakt, rozengelei en lavendel-sinaasappelgelei. Ik heb voor het eerst appelcompote gemaakt, en tomatensaus in potjes ingemaakt. En ik heb voor het eerst groenten op zuur ingemaakt, namelijk bietjes. Ik had niet zulke hoge verwachtingen maar het was heeeeerlijk! Volgend jaar maak ik daar zeker meer potjes van.

Ik ben nu al aan het nadenken over volgend jaar. Dan wil ik graag leren dingen in te maken in alcohol (lekker!) Bijvoorbeeld kersen of frambozen. Ook wil ik meer dingen in het zuur maken, bijvoorbeeld courgettes of komkommers. En ik wil heel graag zelf ketchup gaan maken.

(Wat een beetje droef is is dat ik altijd een pot Euroshopper jam in de koelkast heb staan, omdat ik graag boterhammen met pindakaas en jam eet, en dat vind ik zonde van die heerlijke zelfgemaakte jam. Wat een stom iets eigenlijk!)