Zelfgemaakt bier: de smaaktest

Daar heb ik maar 1 woord voor: lekkerrrrr! Mijn zelfgemaakte biertje smaakte niet alleen naar bier maar was ook nog absoluut smakelijk. Met een heerlijke hoppige geur en niemand is doodgegaan of blind geworden na het drinken ervan, dus ik noem het een succes.

Gelukkig waren er ook nog verbeterpunten: niet zo veel schuimkraag, en iets meer zoet had wel gemogen. Ook waren we erg benieuwd naar andere moutsoorten en hoe de smaak dan veranderd. Er kan nog veel geexperimenteerd worden. Binnenkort zal ik weer eens hop bestellen en een nieuw brouwdagje plannen!

Zelf bier brouwen voor dummies (en met klein budget)

In het kader "je probeert eens wat" bij deze mijn post over zelf bier maken. Laat ik beginnen met zeggen dit is niet de officiele methode! Er is veel informatie beschikbaar over bier maken, dus lees je goed in een maak zelf je keuzes over wat je wel en niet wilt aanschaffen.

Ik maakte dit bier vooral omdat we nog mout en hop hadden liggen van een eerder bier-experiment. Ik wou niet dat die over datum zouden raken dus besloot maar wat bier te brouwen. Maar ik had ook geen zin allerlei dure apparatuur aan te schaffen. Bier maken, MacGyver style!

Uiterste basisbenodigdheden:

Wat je echt wel nodig hebt, geen ontkomen aan:

• een pan groot genoeg voor je hoeveelheid bier
• mout
• hopbloemen (kun je in de zomer in de tuin plukken!)
• gist, in principe biergist. Wijngist werkt ook, maar bakkersgist niet.
• thermometer 
• grote fles om in te vergisten
• waterslot

Mout vermalen

De hoeveelheid mout die je nodig hebt hangt af van hoeveel bier je wilt maken, ga uit van 1 kg mout op 2-4 liter water. Dit mout moet je schroten: zo vermalen dat de korrels pletten in de vliesjes, maar de vliesjes niet helemaal kapot gaan. Hiervoor gebruik je normaal een schrootmolen, maar die zijn heel duur. Meneer Stadshippie probeerde eens de staafmixer, maar dat is geen succes. Dit keer nam ik de vijzel, en dat was %$^%&;;werk. Het duurt heel lang, en er komt veel stof vrij dat prikt in je keel.
Als je mout geschroot is doe je het bij het water en verwarm je dit volgens een maisch-schema, vaste temperaturen die je een tijd lang aanhoudt. Daarna ga je het filteren. Ik maakte het mezelf makkelijk en knoopte het mout in zakjes van gaas, en liet het daarin koken. Dan kun je het filteren dus overslaan! Geen officiele methode, maar werkte goed.

Hop toevoegen

Dat is heel makkelijk: weeg je hop, doe het in een zakje, kook het 60-90 minuten lang mee met het water. Haal het zakje uit het water. Hoeveel hop je nodig hebt staat in je recept.

Koelen, suiker, gist

Nu moet het bier zo snel mogelijk afkoelen, want als het niet meer kookt is het vatbaar voor bacterien. Als je een grote hoeveelheid maakt heb je hiervoor een systeem nodig, bijvoorbeeld een dompelkoeler. Als je alleen een paar liter maakt kun je de pan in een gootsteen vol koud water zetten, en regelmatig roeren. Voeg suiker toe zoals je recept aangeeft. Als het bier onder de 20 graden is gekomen voeg je ook het gist toe. Roer het stevig door om zuurstof toe te voegen, en dan giet je het bier over in een fles met waterslot.

Vergisten en bottelen

Het bier zal nu ongeveer 2 weken gisten. Daarna giet je het over in brandschone flesjes, laat het bezinksel achter in de grote fles. Als je geen bottelapparaat hebt gebruik je grolschflesjes met beugel. Wacht nog een maand, en proef dan je zelfgemaakte biertje!

Recept: sojamelk maken

Na het avontuur met de amandelmelk besloot ik ook gelijk maar sojamelk te maken. Sojabonen koop je in de biowinkel, ze zijn erg goedkoop (1,39 per 500 gram). Daarvan kun je 5 tot 8 liter sojamelk maken. Je bespaart dus veel meer met zelf sojamelk maken dan met amandelmelk maken. Maar sojamelk maken is veel meer werk. Here's how:

1. Ik gebruikte ongeveer 100 gram bonen, en een liter water. Eerst zet je de bonen in de week, in een pan of iets dergelijks. Laat ze ongeveer 24 uur weken.
2. Giet de bonen af, en masseer of wrijf ze een beetje. Je wilt dat het schilletje loslaat. Deze spoel je dan weg. Je wilt een deel van de velletjes verwijderen, niet allemaal, anders ben je eeuwig bezig. Een minuutje wrijven moet genoeg zijn. 
3. Doe de bonen in een blender, met eventueel een scheutje water, en blend ze een paar minuten tot een gladde pasta. Blenden kan ook met een staafmixer, dan moet je het misschien in porties doen. 
4. Doe de bonen in een pan met de liter water en breng het aan de kook. Blijf in de buurt, want op een gegeven moment gaat het overkoken. Roer regelmatig in de pan en als het te hard kookt voeg je een klein beetje koud water toe. Je hoeft niet continu te roeren, dus ondertussen kun je mooi de afwas doen of brood smeren. Hou wel een oogje op de sojamelk.
5. Laat het 20-25 minuten koken. Eventueel kun je nu suiker, zout, of andere smaken toevoegen. Ik deed er twee theelepels suiker en een snufje zout bij. Daarna filter je de melk, bij voorkeur door een kaasdoek. Ik filterde weer met mijn theezeefje en dat ging nog steeds langzaam maar prima. Giet je melk in een fles en zet het in de koelkast!

hummus, zeekraal, en een lekker glas melk! Het is bijna een normale lunch...

En smaakt het een beetje? Deze zelfgemaakte melk was verrassend lekker! Ik was een beetje bang want ik had veel slechte verhalen gehoord, maar ik vond de melk erg lekker. Hij is wat minder romig en zoetig dan de melk uit de supermarkt, en heeft inderdaad een bijsmaakje. Ik vond dat meer notig dan boon-achtig, en absoluut niet hinderlijk. Het kost wel wat tijd maar uiteindelijk is het niet veel werk, en het levert prima sojamelk op! Een liter zelfgemaakte sojamelk kost ongeveer 26 cent. Koopje! 

Recept: amandelmelk maken

Laatst schreef ik een testpanel over alternatieve melk. Een anonieme commenter vroeg of ik wel eens zelf melk gemaakt had. Nee dus! Eigenlijk dacht ik dat het heel veel werk zou zijn en heel akelig zou smaken. En zoveel melk drink ik niet, misschien een liter per week/per twee weken, dus het is ook niet zo duur. Maar goed, toch maar eens proberen, in de naam der wetenschap dan. Ik begon met amandelmelk maken.

Neem ongebrande, ongepelde amandelen. De noot-water ratio is 1:4. Ik gebruikte een klein koffiekopje (gemiddelde Senseo-maat) en vier dezelfde kopjes water. Dat gaf ongeveer een halve liter melk. 

 Laat de amandelen 8 tot 12 uur weken in water. Daarna giet je het water af en doet de amandelen met vers water (de 4 kopjes water dus) in een blender of keukenmachine. Ik had alleen een staafmixer en moest het in porties doen, maar dat ging ook prima. BLEND BLEND BLEND voor een paar minuten.

 Daarna filter je de melk. Het handigst daarvoor is een kaasdoek, maar die had ik (ook) niet. Dus maakte ik deze mooie filter van een zeef en een theezeefje. Ook dat ging prima. Als je een kaasdoek gebruikt moet je die goed uitknijpen, om alle melk er uit te krijgen.

Tadaaa! Je hebt melk gemaakt! Makkie he.

Maar nu de smaak: Deze melk smaakt heel anders dan supermarktmelk. Dan merk je pas hoeveel suiker, zout en olie die melk bevat. Zelfgemaakte melk is minder zoet, een beetje scherp en schraal van smaak. Niet vies, maar wel even wennen. Normaal is er weinig smaakverschil als je het eenmaal verwerkt hebt, maar ik moest zelfs in de brinta een schepje suiker doen. Niet erg, wel goed om te weten. Een beetje suiker (of andere zoetstof) en een snufje zout meeblenden zal helpen.

En de prijs? 200 gram amandelen kost in de biowinkel 2,60 euro. Daar kun je (gokje) 1,5 tot 2 liter melk mee maken. Een liter bio amandelmelk kost 3,30, dus dat heb je er snel uit. Een liter Alpro amandel kost 1,75, dat heb je er dus wat minder snel uit. Het bespaart wel een hele hoop afval als je zelf melk maakt, en je weet precies hoeveel suiker of zoetstof er in gaat. Het is niet veel werk, en zeker het proberen waard!

En wat doe je met de amandelpulp? Broodbeleg maken, bijvoorbeeld. 

Maak je eigen hand/gezichtscreme

Ik heb nu iets gemaakt waar ik echt erg blij mee ben: een heerlijke creme voor gezicht of handen. Deze creme is makkelijk te maken, superverzorgend, je huid wordt er echt heerlijk zacht van. De ingrediënten zijn een beetje duur in de aanschaf, maar als je ze eenmaal hebt gekocht kun je heel veel creme maken. Je hebt maar weinig van de ingredienten nodig, dus met iemand samen doen is ook een goed idee.

Nodig voor 1 klein potje creme

2 eetlepels olijfolie
zakje kamillethee
2 eetlepels amandelolie
1 ruime el cacaoboter druppels
1 kleine eetlepel bijenwas druppels
eventueel een drupje etherische olie, als je graag wilt dat je creme ergens naar ruikt. 

Verwarm de olijfolie heel zachtjes (bv in een klein bakje die je in een groter bakje zet, en dan warm water in het grootste bakje) en laat het theezakje hier een uur in trekken. Knijp het dan uit.

Verwarm au-bain-marie (kleine pan in grotere pan, water in de grootste pan) alle ingredienten, roer regelmatig om het smelten te bevorderen. Als alles gesmolten is roer je het nog eens goed door, en giet je het in een potje.

Deze creme voelt veel vettiger dan cremes uit de winkel. Dat komt omdat die vaak op basis van water zijn. Je kunt zelf ook creme maken op basis van water, maar dat is veel lastiger omdat water en vet mengen nogal een specifieke techniek vereist. En als je water gebruikt moet je ook conserveringsmiddelen gebruiken. Dat deed ik liever niet.

Deze creme voelt dus vrij vettig. Je hebt maar een klein beetje nodig. Warm dit een beetje op in je vingers en verspreid het dan over je huid. De creme trekt snel in en maakt je huid heerlijk zacht. Ik merkte echt een groot verschil toen ik de creme op mijn handen gebruikte, die werden veel zachter dan alle cremepjes die ik normaal gebruik. Je kunt deze creme natuurlijk ook als lippenbalsem of als bodylotion gebruiken.

Dit is het basisrecept, je kunt zelf nog veel aanpassingen maken. Bijvoorbeeld door etherische olie te gebruiken voor een lekker geurtje. Je kunt ook experimenteren met andere soorten olie, en kijken wat het beste bij je huid past. Als je meer olie gebruikt wordt je creme meer vloeibaar, als een bodylotion. Als je juist meer bijenwas gebruikt zal deze vaster worden, en zou je hem in een labello-tube kunnen doen om onderweg te gebruiken.

Van alle nooit-meer-naar-kruidvat acties is dit tot nu toe mijn favoriet! Ik heb ook nog een nieuw deo-recept gemaakt, daar zal ik binnenkort over schrijven.

Vegaburgers duur? Nee hoor! + 11 tips voor de beste vegaburgers

Vegaburgers in de supermarkt zijn duur, in de biowinkel nog veel duurder. Hoewel ze vaak erg lekker zijn, is meer dan 3 euro voor 2 burgertjes wel een dure manier van leven! Daarnaast zijn supermarkt-burgertjes een beetje een raadsel: wat zit er nou precies in? Als je houdt van puur en echt eten is het wel zo fijn je eigen burgers te maken. Het is veel makkelijker dan je denkt.

Het makkelijkst is uit te gaan van een basisrecept, en daar dan variaties in aan te brengen. Dit is mijn basisrecept voor hele normale burgertjes:

Voor 6 tot 8 burgers:

• Een blikje kikkererwten of zo'n 100-150 gram gedroogde, geweekte en gekookte kikkererwten
• een half pakje (zo'n 100 gram) tofu
• zout, peper, sojasaus, ketchup of tomatenpuree
• havermout
• glutenmeel (Verkrijgbaar bij broodbakwinkels. Als je dat niet in huis hebt kan gewone bloem ook, maar glutenmeel is fijner!)
• paneermeel

Prak de kikkererwten vrij fijn met een vork. Pureer in blender of met een staafmixer de tofu tot een gladde massa. Prak de kikkererwten er door en voeg ruim zout, peper, sojasaus en tomatenpuree toe. Doe er een handje havermout bij en twee eetlepels glutenmeel. Kneed dit mengsel met de hand, dan kun je goed voelen of het al een beetje samenplakt en stevig is. Als het te los is kneed je het stevig, en voeg je nog watglutenpoeder, bloem, of paneermeel toe. Als het erg brokkelig en droog is voeg je nog wat tomatenpuree, sojasaus of eventueel water toe. Kneed het zo even door, tot het mengsel zo stevig is dat je het tot burgers kunt vormen.
Maak burgertjes van de gewenste grootte. Strooi paneermeel in een diep bord en wentel je burgertjes er in tot ze bedekt zijn. Nu kun je ze bakken en gelijk eten of invriezen om later te bakken.

En wat kost het? Een blik bio kikkererwten is 99 cent, een pak tofu 1,80 , je hebt er de helft van nodig. Glutenmeel kost 1,50 per 250 gram, je hebt misschien 50 gram nodig. De overige dingen heb je waarschijnlijk al in huis, dat kost je in totaal misschien hoogstens 50 cent. Voor 6 tot 8 burgertjes betaal je dus .99 (kikkererwten) + .90(1,80/2) (tofu) + .30 (gluten) +.50 (kruiden en overig) = 2,69. Koopje!


11 tips met zelfgemaakte vegaburgers:

• Wees royaal met kruiden. Het voelt als heel veel, maar je maakt niet één of twee porties maar acht tegelijk. Dan heb je dus acht keer zoveel kruiden nodig.
• Neem je graag burgertjes mee naar je werk? Bak ze allemaal, laat ze afkoelen, en vries ze dan pas in. Je hoeft ze dan alleen nog 's morgens uit de vriezer te halen en op een boterham te doen. Rauwe burgertjes zijn géén aanrader!
• Om te voorkomen dat alles aan elkaar plakt bij het invriezen kun je de burgertjes op een bakplaat invriezen en als ze eenmaal bevroren zijn in een zakje doen. Je kunt ze ook stapelen met steeds een stukje bakpapier er tussen.
• Je kunt eindeloos varieren. Het bovenstaande recept is een soort schnitzel, simpel en niet erg bijzonder gekruid. Door het toevoegen van kruiden en andere smaakmakers kun je eindeloze variaties maken. Denk maar aan Italiaanse burgertjes met verse kruiden, Indiase burgertjes met kaneel, kardemom en gemalen kruidnagel, oosterse burgertjes met ras-al-hanout, etc.
• Stukjes olijf, zongedroogde tomaat, of pijnboompitten zijn erg lekker in burgertjes. Eet je niet plantaardig? Stukjes kaas er door zijn ook een aanrader!
• Varieer in kleur: witte bonen met tofu en paneermeel van witte baguettes, zwarte bonen met extra sojasaus en wat gember, kidneybonen met royale tomatenpuree, of groene burgertjes. 
• Als je geen ei gebruikt moet je iets anders doen om de burgertjes plakkerig te maken. De combinatie van vochtige ingredienten (sojasaus, olie) en droge ingredienten (bloem, havermout) zorgt voor de stevigheid van de burgertjes. Maar ook hummus, extra gepureerde peulvruchten, of een kruimige aardappel meestampen kan ook helpen met de stevigheid.
• Varieer eens met groenten of noten: stukjes mais, wortel, uien, of doperwtjes zijn bijzonder lekker, maar ook spinazie, bieten, bataat of broccoli doen het goed. Een handje fijngehakte noten geeft een fijne bite en extra eiwitten.
• Varieer eens met paneermeel: zelfgemaakt, van zuurdesembrood, met gedroogde groene kruiden of juist met paprikapoeder, met heel fijngehakte amandelen voor een extra crunch, etc. 
• Proef je burgertjes voordat je bakt! Vaak mist er nog iets qua smaak, beter dat je er gelijk achter komt dan nadat je ze al helemaal klaar hebt. Er zit geen rauw vlees in of rauw ei, dus proeven mag altijd.
• Rijst of gekookte groente over? Kliekjes doen het uitstekend in een burgertje. Ook stamppot, aardappelen en peulvruchten kunnen prima.

Het sokkenvirus zet zich voort

Deze te gekke sokken breide ik met Schoppel Wolle, de wol met het superlieve katten-logo! De wol is bijzonder gekleurd en elke sok die je breit is anders. Gelukkig begon ik op een gegeven moment een aantal vergelijkbare sokken te krijgen. Nu hoef ik in ieder geval niet door het leven als het vrouwtje met verschillend gekleurde sokken.

Basisrecept plantaardige koekjes

Met een makkelijk basisrecept kun je eindeloos veel koekjes maken. De meeste van de ingredienten heb je waarschijnlijk standaard in huis, en dan kun je toevoegen waar je maar zin in hebt. Maak en grote hoeveelheid koekjes en vries een deel in, dat scheelt werk!

Recept voor 30-40 koekjes:

• 300 gram bloem (eventueel deels volkorenmeel)
• 70 gram suiker
• 50 gram stroop, golden syrup, agavesiroop, rijstsiroop, etc. (eventueel kun je dit vervangen door sojamelk)
• snufje zout, snufje bakpoeder
• 100 gram (plantaardige) boter
• eetlepel lijnzaad

Week het lijnzaad in een kopje warm water. Mix de boter met de suiker en stroop, voeg de bloem toe en dan het zout, bakpoeder en lijnzaad met het water. Kneed het deeg goed door, als het te plakkerig is voeg je nog wat bloem toe, als het te droog is een scheutje olie of een klein beetje water.  

Vorm het deeg tot rondjes en bak ze 12 minuten in een voorverwarmde oven van 170 graden.

Dit recept geeft fijne basiskoekjes, met een beetje notige smaak van het lijnzaad. Hier zijn een paar ideeën voor variaties:

• geen lijnzaad in huis, of zin in zandkoekjes? Laat het lijnzaad weg en gebruik wat extra boter
• als je niet plantaardig eet is roomboter natuurlijk ook heel lekker
• rozijnen in de koekjes zijn een klassieker, maar cranberries or blauwe bessen zijn ook erg lekker!
• chocolade druppels of gehakte pure, melk of witte chocola (of alledrie!) Eventueel meng je 2 eetlepels cacao door het deeg voor extra choco-power
• rasp een stukje gember fijn en meng dat door het deeg
• dip de koekjes tot de helft in chocolade
• gezondere koekjes? Verminder de suiker, gebruik deels volkorenmeel. 
• zonnebloempitten zijn lekker in koekjes, net als alle soorten noten
• meng een paar handen havermout door het deeg voor lekkere haverkoekjes.
• koekjes met een snufje kaneel zijn lekker, of met kleine stukjes appel.
• maak een kuiltje in het midden en leg hier een lepel jam in
• koekjes uitrollen, met vormpjes uitsteken en versieren met glazuur is natuurlijk een klassieker.
• fijngehakte studentenhaver door de koekjes geeft je voedzame koekjes, fijn om mee te nemen op een lange wandeling.

Nog meer ideeën? Laat ze horen in de comments! 

In de klamme klauwen van het sokkenvirus

Hoewel ik wel meer sokken heb gebreid, heb ik nu pas het gevoel dat ik het sokkenvirus te pakken heb! Of het virus mij, natuurlijk. Gelukkig kan ik me vasthouden aan mijn kat als de sokken-brei-behoefte te groot wordt.

Het verschil is dat ik nu simpele sokken heb gebreid, met pennen die speciaal bedoeld zijn voor sokken, en bijpassend breigaren. Tot nu toe gebruikte ik willekeurige (te grote) pennen en restjes garen. En nu heb ik geen patroon maar een soort heel minimaal schema met alleen een paar cijvers. Makkelijker! Het breigaren, de pennen en het schema zaten allemaal in een set van Aldi, trouwens.

Omdat ik er toch wel een beetje trots op ben, hier zijn mijn eerdere sokken:

Dee do de de dee do de de, I don't have no time for no monkey business

Als ik iets niet leuk vind is het wel naar mijn werk gaan met een zakje vol boterhammen. Boterhammen met kaas, of boterhammen met hummus, in een zakje of in een bakje, het stemt me allemaal even droef. Als men er dan op staat dat ik mijn dagen slijt achter een computer, dan wil ik op zijn minst een echt lekkere lunch.

Vaak maak ik op zondag een grote hoeveelheid lunchhapjes en vries die dan in. Bijvoorbeeld een wrap met scramble tofu, waar ik alleen nog een tomaatje of avocado aan hoef toe te voegen. Of een pan met lasagne, die ik kan invriezen in kleine porties. Of minestronesoep. Deze zondag maakte ik opgerolde kaneelbroodjes en opgerolde pizzabroodjes.

Beide broodjes maak je heel simpel: maak een deeg van 500 gram bloem (of deels volkorenmeel), een scheutje olie, een theelepel zout, en een eetlepel gist. Voeg lauwwarm water toe tot je een soepel deeg hebt dat niet aan je handen plakt. Kneed dit deeg 10 minuten. Laat het een uur rijzen en rol het dan uit tot een grote lap. Beleg dit met:

• gesmolten boter, bruine suiker en kaneel
• tomatensaus, olijven, pesto, dunne ringetjes uien, geraspte kaas, etc. 

Nu rol je deze lap op tot een grote rol, en snijd deze in plakjes van 2 centimeter. Je kunt ze op een bakplaat leggen of zoals ik deed, in cupcake bakjes. Laat ze nog een half uurtje rijzen en bak ze dan af in de oven, zo'n 30 minuten op 160 graden.

Maak er flink veel en vries ze in. 's Morgens hoef je alleen een paar broodjes uit de vriezer te halen om een superlekkere lunch te hebben!

Natuurlijk ben ik niet te beroerd even een stijltip te geven voor het bakken van deze broodjes, ten slotte zul je zo'n beetje de hele dag in de keuken staan. Wat dacht je bijvoorbeeld van een wollen trui, gebreide col, en een schort (met vlekken)? Tijdloze klasse! Positioneer je wijnglas subtiel op de voorgrond (het was na 5 uur, I promise!)

Pickled sweet onions

Geinspireerd door Jamie Oliver, die de uien gebruikt in een broodje kaas, chips, en zoete uien. Ik heb ze nog niet geprobeerd, maar ik kan me goed voorstellen dat deze uien heerlijk zijn op een broodje, in een salade, of als bijgerecht bij een stoofpotje.

Omdat het zo makkelijk is kun je een potje maken in plaats van een enorme voorraad.

 Snijd je uien in dunne ringetjes. Kook zo'n 200 ml inmaakazijn (beetje afhankelijk van hoe groot het potje is dat je gaat vullen!) met 50 gram suiker, een snufje zout en een paar peperkorrels, laat het 5 minuten doorkoken.
Vul je potje met uien, en giet de azijn er over. Ga met een lepel langs de zijkanten om luchtbelletjes te verwijderen. Draai het deksel er op en bewaar het potje minstens twee weken voordat je het gebruikt. Ik bewaar de uien in de koelkast maar ik denk dat het in de voorraadkast ook prima zal blijven.

Eindoordeel maart 2013: aiiiiii deze uien zijn zo lekker! Als je maar een ding zou doen op inmaak-gebied, laat het dan deze uien zijn. Ze zijn heerlijk zoet-zurig, smaken goed bij alles, en het is werkelijk geen moeite ze te maken. Ze waren razendsnel op, dus maak er genoeg! 

Photoshop zon, kweeperen, haken

Als de zon dan niet wil schijnen doe je gewoon een t-shirt aan en photoshop je de zon er bij! Het is wel tijd voor wat zon, vind ik.

Ik kreeg een van de laatste kweeperen van het seizoen en omdat ik nog heel veel jam heb dacht ik siroop te maken. Dat is heel gemakkelijk: snijd de kweepeer in plakjes, kook deze tot ze zacht zijn, en laat in het water afkoelen. Daarna filter je het water en knijp je de kweepeer uit in een kaasdoek. Meet het volume en neem 3/4 hiervan aan gewone suiker. Dus 1 liter vocht met 750 gram suiker. Breng dit samen aan de kook en laat het 5 minuten koken, giet het dan in een schone pot of fles.

Er was mij beloofd dat deze siroop vooral lekker is met sprankelende witte wijn. Ik heb het nog niet geprobeerd. Tot nu toe vind ik het niet zo bijzonder, de kweepeer smaak is niet zo sterk. Maar ik had ook een erg oude kweepeer.

Mijn nieuwste handschoentjes, met fijn katoen van Het Achterpand hier in Groningen. En mijn nieuwste superwarme vest van de kringloop.

My dear, can you pass the marmelade please / maak je eigen marmelade

Toen ik nog niet zelf jam maakte kocht ik altijd het liefst sinaasappelmarmelade. Van die lekkere Engelse, niet te zoete jam. Broodje roosteren met ruim boter en jam, kopje thee, super ontbijt!

Eens per jaar, ergens begin januari, kun je bittere sinaasappels kopen. Ze heten ook wel Sevilla sinaasappels of pomerans, en liggen minder dan een maand in de winkel, dus je moet er snel bij zijn!
Ik kocht een kilo sinaasappels en dat was ruim genoeg voor 5 potten jam. De dag voor je jam gaat maken leg je de ongeschilde sinaasappels in een grote pan met water, laat het een uurtje zacht koken, en daarna laat je de sinaasappels afkoelen in het water.
De volgende dag snijd je ze in parten en probeert zo veel mogelijk sap en vruchtvlees uit deze parten te persen en knijpen. Het makkelijkste gaat het met de hand en een mesje. Haal wel eerst de pitten er uit! Van 1 sinaasappel snijd je de schil in hele dunne reepjes, voeg deze bij het sap.
Meet de vloeistof en vul het met water aan tot 1 liter. Breng het aan de kook en voeg geleisuiker of gewone suiker toe (zo'n 750 gram suiker op een liter vloeistof zou ik zeggen, ik ben vergeten het te wegen).
Laat de jam 4 minuten doorkoken en giet deze in potjes. Draai het deksel er op en zet de potjes 5 minuten op hun kop. Daarna kun je de jam minstens een jaar in de kast bewaren.

P.s.: mijn familie wijst me er op dat het een beetje stil is op het blog: in de winter is er niet zo veel te doen, geen mooie tuinfoto's, geen lekker fruit in te maken... Komt van de zomer dus weer!

Maak je eigen lippenbalsem

Ik gebruik de eigen-merk labello van verschillende drogisterijen al heel lang, zeker meer dan tien jaar. Vroeger was die prima, tegenwoordig ruikt hij heel chemisch naar vanille. Oh en, één dag niet gebruiken en je lippen worden super droog.

Toen mijn laatste lippenbalsem op was dacht ik, tijd om niet meer naar chemische vanille te ruiken! Ik ga zelf lippenbalsem maken. Ik vond het best eng om te doen want het lijkt best ingewikkeld, maar achteraf was het HEEL makkelijk, en de lippenbalsem is echt heel fijn.

Let op: deze lippenbalsem is niet vegan! Dat bestaat wel, dan moet je andere grondstoffen hebben. Omdat ik deze grondstoffen al in huis had heb ik ze gebruikt, maar als je googled naar "vegan lip balm" zul je genoeg recepten vinden zonder de bijen-producten.

Ik heb een recept van Crunchy Betty gebruikt, met een aantal aanpassingen. Dit is mijn recept:

• 2 el olijfolie
• 1 zakje kamillethee
• 1 el bijenwasdruppeltjes
• 1 tl honing

Je verwarmt de olie een klein beetje, als het kookt of rookt is het te heet. Leg het zakje kamillethee er in en laat het een tijdje trekken. Knijp het zakje goed uit om alle olie er uit te krijgen.
Verwarm dan de olie met de bijenwas. Het beste doe je dit au bain marie: een kleine pan in een grotere pan, in de grootste pan een laagje water zodat het kleine pannetje precies in het water hangt. Verwarm en roer tot de bijenwas is opgelost, roer dan de honing er door. Nu moet je supersnel zijn en de lippenbalsem in de potjes gieten, want het stolt heel snel en dan heb je een pan vol lippenbalsem :(

Ik vond deze lippenbalsem heel prettig, hij ruikt nergens naar en zorgt voor heel zachte lippen. Je kunt ook nog kleurtjes toevoegen, door een klein beetje lippenstift mee te verwarmen. Of ander geuren, door verschillende soorten (etherische) olie te gebruiken. Als je het in leuke potjes doet is dit ook echt een aanrader als kadootje!

Ketchup maken

Laatst heb ik zelf ketchup gemaakt. Helaas had ik niet genoeg tomaten in de tuin maar de bio tomaten zijn in deze tijd van het jaar niet duur. Veel kruiden had ik al in huis en ik had net een hele grote pan van mijn oma geleend. Dit is het recept wat ik gebruikte voor ketchup:

• 1 kg tomaten
• 1 blad laurier
• 10 g zout
• 45 g suiker
• 1 tl paprikapoeder
• 1 tl tijm
• 1 tl nootmuskaat
• 1 tl peper
• 1 tl kruidnagels
• 1 stokje kaneel
• 50 ml azijn
• 1 cm gember, in kleine stukjes gesneden

Ik kookte de tomaten met alle kruiden behalve de suiker en de azijn, ruim een half uur, tot de tomaten helemaal stuk gekookt waren. Toen roerde ik het door een roerzeef, en deed de tomatenpasta weer op het vuur met de azijn en de suiker. Terwijl dat stond in te dikken heb ik de potjes schoongemaakt. Na het vullen van de potjes heb ik deze in een grote pan met water gezet en nog 15 minuten laten koken.

Dat was veel werk voor ketchup. Was dat het een beetje waard? Jazeker, zelfgemaakte ketchup is namelijk superlekker! Ik had het niet verwacht, maar het smaakt heel kruidig en tomatig maar ook zoet en zuur genoeg. Van een kilo tomaten kon ik 4 jampotjes vullen, dus toch nog zo'n 800 ml, dat valt me heel erg mee. Ook qua prijs kan het wel uit, tenzij je heel veel kruiden moet kopen. Bio ketchup kost zo'n 2,70 voor 500 ml, mijn tomaten kosten me 1,30. Veel werk, maar zeker een aanrader!

Hmm romig en met kokos-geur... Maak je eigen deo!

Het leukste van zelf deo maken is dat je ochtend ineens heel anders voelt, als je kokosolie onder je armen masseert. Als een avontuur, zeg maar. Andere voordelen zijn dat het heel goedkoop is, beter voor het milieu (geen spuitbussen en chemicaliën), en waarschijnlijk beter voor jou (over deo gaan best wat rare verhalen rond...)

Ik gebruikte het oude recept van de supercoole webste http://www.crunchybetty.com/ Ze heeft inmiddels een nieuwer recept, maar voor het oude recept had ik alles al in huis.

Voor mijn deo gebruikte ik:

• 2 el kokosolie (ik had een beetje te weinig en heb zonnebloemolie bijgevoegd.)
• 50 ml baking powder
• 50 ml cornstarch.

De millimetermaat is een beetje raar maar ik heb het met een maatbekertje geschept, vandaar. Als je geen maatbekertje hebt zou ik zeggen 3 flinke eetlepels van elk. Baking powder is bij de toko of de betere (brood)bakwinkel te koop, cornstarch (te koop bij toko) is volgens mij precies hetzelfde als maizena (te koop bij supermarkt).
Het nieuwe recept van Crunchybetty gebruikt pijlwortelpoeder (arrowroot), dit is te koop bij de natuurwinkel. Ze zegt dat dit minder irriteert dus mocht je daar last van hebben dan kun je pijlwortel proberen.
Het enige wat je hoeft te doen is de ingrediënten door elkaar mengen, en in een potje of bakje doen. De deo wordt vrij hard en je kunt dan een klein stukje er af pakken en opbrengen. Als het heel warm is wordt de deo een beetje vloeibaar.

Maar nu het belangrijkste, werkt dat een beetje? Ik ben echt heel tevreden over deze deo! Ik fiets 30 kilometer naar mijn werk en zelfs als ik dat fiets in een regenpak ruik ik nog gewoon. Het is lekker om niet 's morgens in een waas van chemicaliën te hoeven staan en het is ook fijn om niet te hoeven wachten tot de deo droog is. De deo ruikt lekker naar kokos. Zeker goeie deo is best duur, dus dat bespaart geld, maar bovenal ook een heleboel verpakkingsmateriaal en spuitbussen. Grappig bij-effect: suuuuuuuperzachte oksels. Nutteloos, maar toch leuk! Makkelijk bij het camperen: schep wat in een klein bakje, precies zoveel je nodig hebt.

Moet hij in bad, of moet hij niet in bad? (Amerikanen zeggen: wel in bad)

Moet hij in bad? En dan bedoel ik: al die lekkere dingen die je inmaakt in potjes, moeten die na het inmaken nog in een waterbadje gekookt worden? Zelden zijn mensen het minder eens geweest dan over het waterbad bij het inmaken.

In Amerika gaat alles in bad, behalve jam. Voor de zekerheid zijn er wel enkele mensen die aanraden citroensap over je jam te doen, zodat je zeker weet dat je een hoge zuurgraad hebt (en dan niet gewoon zelf een citroen uitpersen natuurlijk, alleen van citroensap uit een potje weet je zeker dat die zuur genoeg is!) Verder gaat alles, dus ook pickles, chutneys, dingen ingemaakt in azijn, etc., in een waterbadje.

De National Center for Home Food Preservation heeft strenge regels opgesteld over het inmaken. Bad-tijden zijn afhankelijk van de grootte van je potjes, maar ook van hoe hoog je woont. (Sommige Amerikaanse bloggers geven zelf aan hier van af te wijken, bijvoorbeeld door hun augurkjes niet te baden.) Daarnaast zegt men in Amerika nu dat recepten van voor 1990 niet gebruikt mogen worden, omdat onze kennis van inmaken toen niet voldoende was, en dingen met oude recepten niet veilig ingemaakt kunnen worden.

Okay, Amerikanen zijn soms een beetje panisch en nemen graag het zekere voor het onzekere, maar botulisme is toch niet iets waar je risico's mee wilt nemen. In dit geval is het ook geen kwestie van "ik doe dat al jaaaaaaren zo dus is het veilig" want het hoeft maar een keer mis te gaan, en dan ga je dood door je zelf-ingemaakte sperzies. Wat een manier om te gaan :(

Het liefst doe ik dingen niet in bad. Het scheelt een hele hoop tijd en werk. En natuurlijk zijn rauw ingemaakte augurkjes wel veel lekkerder dan gekookte augurkjes. Ook denk ik wel eens dat misschien wat overdreven is: als mensen al honderden jaren inmaken en de laatste 20 jaar zijn er nieuwe regels, dan is de kans dat we zonder die regels overleven best groot. Maar toch!

Soms is het moeilijk om te weten wat verstandig is. Ingemaakte groentes moeten natuurlijk in bad, jam en gelei niet. Maar daartussenin bestaat nog een hele grote groep dingen waarvan ik het niet zeker weet. Dit jaar heb ik de ketchup wel in bad gedaan en de augurken niet. Vorig jaar heb ik bietjes in het zuur en tomatensaus in potten gedaan en niet in bad gedaan, maar of dat verstandig is?

Conclusie: inmaken is living on the edge, baby!