Een citaat over kleding

To put it simply: If one buys clothes from said stores, or any other, one must always assume that they were produced in conditions that fulfill the definition of a sweatshop. Period. That's it. No ifs. No buts. No H&M Conscious Collection. There's no wide-spread fair-trade certificate for clothes (yet!). If there's a chance to increase a profit margin by exploiting workers, companies will do it. Every time. Unless we know exactly where and by whom our garments and accessories were made what is known of mass manufacturing dictates that they were created in a sweatshop in the third world. Were this not the case, surely the company producing such goods would see fit to market their product by informing us of this dazzlingly rare fact.  End of story. No ifs, no buts.

Van hier.

Crispy fried chickpeas en salade recept

Sommige dingen wil ik absoluut niet eten. Maar toch wil ik ze wel eten, want het klinkt lekker, makkelijk, en aantrekkelijk. Bijvoorbeeld crispy fried chicken. Crispy en fried klinkt lekker, de chicken niet. Dus maakte ik crispy fried chickpeas, krokante kikkererwten.

Crispy kikkererwten:

• 1 blik kikkererwten of 250 gram gekookte kikkererwten
• 1 kopje bloem
• 1 eetlepel ras al hanout of ander lekker kruidenmengsel
• snufje zout
• sojasaus of ketjap manis

Meng de bloem met de kruiden en het zout. Verhit een pan met een ruime scheut olie op hoog vuur. Doe de kikkererwten bij het bloem-mengsel en hussel ze goed door, zodat de kikkererwten aan alle kanten bedekt zijn met bloem. Bak ze allemaal tot ze lekker bruin en krokant van de buitenkant zijn. Als laatste voeg je nog een scheutje sojasaus toe.

Ik serveerde de kikkererwten met een salade van sla, geroosterde paprika's, komkommer en een dressing van knoflookolie. Lekker! 

Moestuin Maandag

Vorige maandag was leuk, dus ik doe nog een keer mee!

Fred en ik werken hard en eten nog een preitje

Fred en ik bewonderen de clematis

Het eerste doperwtje! Spannend.

Ik trof allerlei rupsen op de cavolo nero, en heb ze met zachte hand naar een andere plant geholpen. Verder in dit tuintje: een doperwt, snijbieten, bieten, en wortels die mogen doorschieten.

Het zijn allemaal jokkebrokken!

 "Het zijn jokkebrokken" sprak onlangs de immer wijze en achtenswaardige Nederlandse Energie Maatschappij. Daarmee doelde men op alle energiebedrijven die beweren groene stroom aan te bieden. Niks van waar, zei de Nederlandse Energie Maatschappij. Dankzij allerlei gerommel met certificaten wordt stroom verkocht als groen die dat helemaal niet is.

Natuurlijk had ik wel vertrouwen in mijn keuze. Maar ik heb ook wel eens iemand (van Essent, ook al zo'n fijne betrouwbare informant op dit gebied) aan de telefoon gehad die zei dat mijn energieleverancier "helemaal niet écht groen is, mevrouwtje!"

Gelukkig zijn er energiecheckers.

Deze is van de Consumentenbond. Daar moet een mens toch op kunnen vertrouwen. Gelukkig kwam mijn energieleverancier hier als echt groen uit de bus.

De checker van de Hier campagne is, dubieus genoeg, gesteund door Essent. Maar lijkt toch wel een betrouwbaar iets. Ook hier wordt mijn energieleverancier als groen bestempeld. 

Als je het helemaal zeker wilt weten, van je energie, dan zijn er nog een paar dingen die je kunt doen.

• Sluit je aan bij een locale energiecooperatie. Hier in Groningen hebben we bijvoorbeeld Grunneger Power. Sympathiek, lokaal, transparant en dus controleerbaar. Dan weet je in ieder geval zeker hoe het zit.
• Gebruik minder energie. Heel simpel eigenlijk, maar 10 kwh groene energie is altijd nog minder goed dan 10 kwh niet-gebruikte energie. Zet uit wat uit kan, was af met de hand, en klop zelf je slagroom. 
• Wek zelf energie op. Zonnepanelen, zonneboilers. Niet voor iedereen weggelegd maar als het kan en past bij je huis en situatie is het zeker een aanrader. 
• Start een petitie, bedenk een vette actie, of zet mensen aan het denken over alternatieve energie. Wist je bijvoorbeeld dat er zelfs energie opgewekt kan worden uit de getijden van de zee? Megaschoon, en raakt nooit op.

plaatjes woensdag

  

 

Vandaag geen plaatjes met een nuttige boodschap, behalve de eerste. De tweede was gewoon heel lief, en de derde is niet zo logisch, maar dat was hij in het echt ook niet. Maar, in bed met John Lennon, dat wil toch iedereen? Daarom mocht hij mee met Plaatjes Woensdag.

Moestuin maandag

Ik geef toe aan peer pressure en doe ook een Moestuin Maandag. Eindelijk komt er wat te eten uit de tuin, wat duurt dat lang dit jaar!

Met allerlei soorten sla en snijbiet, en een hele hoop radijsjes, kunnen we elke dag wel een verse salade eten.

Dit is mijn ontdekking van het jaar: palmkool. Een lekkere milde koolsoort waar je steeds de onderste bladeren van plukt, terwijl de rest van de plant doorgroeit. Ze smaken heel mild en zijn heel zacht, je hoeft ze alleen even te roerbakken.

Deze prei heeft overwinterd. In de herfst zaaien, in de winter groeien, in de lente eten, handig! Hij smaakte heeeeerlijk, heel mild. 

 

Door het droge week kwam veel van mijn zaaisel niet op. Ik was lui en plantte in dezelfde potjes gewoon maar opnieuw. Na een paar dagen regen kwam ALLES op. En nu heb ik dus veel meer planten dan ruimte!

Zelfportretten in de tuin

In opdracht maakte ik wat foto's met mijn tuintje. Ook wel leuk voor hier, dacht ik. Het jurkje is ook zelfgemaakt!

Plaatjes woensdag

Brandnetelpesto, vrouwenmantel en paardebloemenjam

Het wildplukseizoen is weer in volle gang! Mijn pro-tip voor dit jaar is: pluk altijd op plaatsen waar kinderen spelen! Want kinderen zijn natuurlijk enorm nieuwsgierig en willen graag weten waarom je met een schaar en een potje de bosjes langsloopt. En dan vertel je ze over lekkere brandnetelsoep, en laat je ze een paardebloem proeven. En voila, een paar nieuwe wildplukkers zijn geboren! Gewoon vroeg het goede voorbeeld geven ;)

 De beste manier om brandnetels te plukken is met een wijde en brede glazen pot. Daarmee "vang" je de brandnetel en knip je deze af bij de rand van de pot. Met de schaar of een handschoen stouw je hem er goed in, en dan kun je de volgende vangen. Zo heb je gelijk een manier om dit stekelig gezelschap mee naar huis te nemen. Thuis kun je ze uitleggen om te drogen voor thee, of gelijk verwerken in een soepje. Ik maakte een lekkere pesto voor op de pizza, met veel olie, knoflook en wat zonnebloempitten.

Paardebloemen zijn nu ook plukbaar. Pluk ze op een mooie dag als ze helemaal open zijn. Pluk er 100, kook ze met een halve liter water, en filter het water goed. Na het filteren kook je het water met 500 gram geleisuiker, en heb je een heerlijke, honing-achtige gelei. Ik zal er nog eens een goed recept over schrijven.



Vrouwenmantel, geen onkruid maar wel alom
aanwezig. Duik je tuin in of die van een buurman (m/v) voor een paar blaadjes. Je kunt ze makkelijk drogen en in een potje bewaren voor in de voorraad. Dit kruid helpt voor vrijwel alle klachten die je als vrouw tegen kunt komen, zowel fysiek als mentaal. Als je het nodig hebt doe je een paar blaadjes in de thee.

Zelfgemaakt bier: de smaaktest

Daar heb ik maar 1 woord voor: lekkerrrrr! Mijn zelfgemaakte biertje smaakte niet alleen naar bier maar was ook nog absoluut smakelijk. Met een heerlijke hoppige geur en niemand is doodgegaan of blind geworden na het drinken ervan, dus ik noem het een succes.

Gelukkig waren er ook nog verbeterpunten: niet zo veel schuimkraag, en iets meer zoet had wel gemogen. Ook waren we erg benieuwd naar andere moutsoorten en hoe de smaak dan veranderd. Er kan nog veel geexperimenteerd worden. Binnenkort zal ik weer eens hop bestellen en een nieuw brouwdagje plannen!

Hier is alles rabarber

Huize Stadshippie: de plaats waar rabarbers komen om hun toekomstdroom te vervullen. Bijvoorbeeld rabarbermoes worden. Of rabarbersiroop.

 

Rabarbermoes: Snijd de rabarber in heel kleine blokjes en kook ze met een klein scheutje water en heel ruim suiker. Ik gebruik wel zo'n 400 gram suiker op een kilo rabarber, maar proef naar smaak. Lekker is het om wat kaneel of gemberpoeder toe te voegen. Als je rabarber helemaal moes is giet je het in brandschone potjes. Die kun je gewoon buiten de koelkast bewaren. Maak hiermee lekkere rabarbercrumble, taart, of roer het door de yoghurt.

Rabarbersiroop: Kook een kilo rabarber met een liter water, tot de rabarber helemaal zacht is. Haal het door een heel fijne zeef en doe het sap terug in de pan. Neem evenveel suiker als je sap hebt (600 ml sap = 600 gram suiker) en laat dit even doorkoken. Giet de siroop in brandschone potjes. Lekker als limonadesiroop! Je kunt ook minder suiker gebruiken, dan moet je de siroop in de koelkast bewaren.

citroen-suikerscrub

Makkelijke tip als je citroen over hebt die je niet meer op tijd gaat gebruiken: Snijd een citroen in half, dip hem in suiker, en scrub daarmee! Superreinigend en verfrissend.

Ouderwetse jaren 50 cherry pie (plantaardig)

 

Je hoeft niet gelijk je feministen-kaart in te leveren als je af en toe een schort aan doet en zo'n fijne jaren 50-stijl kersentaart bakt. Dus, zet de pantoffels klaar voor je man, neem je deegroller ter hand, here we go!

Nodig:

• 200 gram bloem
• 50 gram suiker
• 100 gram plantaardige boter
• snufje zout
• 1 potje kersen op siroop (350 gram)
• pijlwortelpoeder of maizena
• taartvorm van zo'n 22 cm doorsnee

Kneed de bloem met de suiker en boter tot een soepel deeg. Als het te droog is voeg je een scheutje sojamelk of water toe. Verdeel het deeg in twee porties, rol een portie uit tot een lap die iets groter is dan je taartvorm, en bedek de bodem er mee.

 

Giet de kersen af, vang het vocht op in een pan. Leg de kersen op de taartbodem, breng het vocht aan de kook. Meng een eetlepel van het pijlwortelpoeder of maizena in een kopje met een scheut water, en roer het goed door. Voeg dit bij het kokende kersenvocht en laat het nog heel even koken terwijl je goed roert. Het kersenvocht wordt nu een dikke stroperige saus. Giet dit over de kersen.

 Rol de tweede portie van het deeg weer tot een dunne lap, en snij er lange stroken van. Leg een strook horizontaal, dan een verticaal, en wissel dit af om een mooie roostervorm te krijgen (een MOOIE roostervorm! Die van mij was geen goed voorbeeld.)

 Bak de taart in een voorverwarmde over op 170 graden zo'n 20-25 minuten. Serveer de taart als toetje, lekker met soja-ijs en/of slagroom.

De laatste keer zelf zuivel maken: yoghurt

In mijn favoriete boek is er een soy dairy, een zuivelhuisje voor sojaproducten. Dat wil ik ook! Ik wil geen tofu maken, maar yoghurt gaat nog wel lukken. Zo maak je yoghurt:

1. Neem een liter plantaardige melk, zelfgemaakt of niet. Minder mag ook, dan moet je de andere hoeveelheden even aanpassen
2. Breng de melk aan de kook. Doe in een kopje 2 eetlepels pijlwortelpoeder (of ander bindmiddel, maizena bijvoorbeeld. Misschien moet je dan iets minder maizena gebruiken.) Leng dit met een scheutje water aan tot een papje, roer goed door, en voeg bij de kokende melk. 
3. Laat de melk nog een minuut koken, zet dan het gas uit. 
4. Laat de melk afkoelen tot 40 graden. Als je geen thermometer hebt: da's iets warmer dan lichaamstemperatuur. Als je je pink er in kunt steken en niet terug hoeft te trekken omdat het te heet is zit je wel goed. 
5. Neem een kopje bestaande sojayoghurt, roer dit door de melk.
6. Pak de pan goed in in een aantal lagen kranten en een warme deken en zet het weg op een warme plek. Eventueel kun je nog een kruikje toevoegen. Belangrijk is dat de yoghurt een paar uur lang rond de 40 graden blijft, hoe je dat doet maakt niet uit. Een grote thermosfles kan ook. Of leg hem in bad met een aquariumpompje. Hoe dan ook, probeer de yoghurt op 40 graden te houden. Laat het zo 8-10 uur staan.
7. Voila! Je hebt yoghurt gemaakt. Gebruik het staartje van deze yoghurt om de volgende yoghurt te maken.

De smaak: zelfgemaakte yoghurt is anders, maar lekker! Ik vind het wat minder zuur dan in de winkel. Als je de yoghurt langer laat staan wordt hij zuurder, maar zo lang kan ik hem niet op temperatuur houden met mijn kranten-dekentjes-truc. Het is zo ook wel lekker. De yoghurt is dunner dan in de winkel en smaakt lekker romig. Ongezoete amandelmelk zorgt voor lekker zoete yoghurt. Aanrader! 

Kosten: de yoghurt is zo duur als de melk die je gebruikt (+ een heel klein beetje van de vorige yoghurt en de pijlwortelpoeder.) Dat kan dus varieren van 40 cent (zelfgemaakte sojamelk) tot 3 euro (lekkere Provamel melk.)

plaatjes woensdag

De benodigde dromen en idealen zijn niet voorbehouden aan de hippies alleen. En ze hoeven echt niet om de haverklap te worden omgezet in aalmoezen en hallelujagezang. Het belangrijkste is dat we onze geest weer op de toekomst richten. Dat we ophouden met het consumeren van ons eigen chagrijn via peilingen en de altijd-slecht-nieuws-media. Dat we in discussie gaan, over alternatieven denken, en nieuwe collectieven vormen. Dat we het juk van de tijdgeest afschudden en laten zien dat we niet doof zijn, en ook niet lam. Dat we het idealisme herkennen in elkaar.

Mooi citaat uit een Volkskrant verhaal, over de zoekende generatie van nu. Het hele stuk vind je hier.

Zelfgemaakte melk: smaakjes

Na de zelfgemaakte amandelmelk en sojamelk een laatste post over zelfgemaakte melk. Gewone melk maken is natuurlijk lekker en makkelijk, maar soms wil je wel eens wat anders. Hier zijn een aantal ideeen om je melk nog wat op te vrolijken. Het zijn alleen ideeen, ik heb ze niet allemaal getest! Voel je vrij om je eigen ideeen toe te voegen in de reacties.

Bij de amandelmelk voeg je de smaak toe als je de melk geblend en gefiltert hebt, blend of meng het daarna nog een keer. Bij sojamelk voeg je de smaak toe na het koken, voordat je gaat filteren. 

• Altijd lekker: voeg wat cacaopoeder toe en extra suiker voor chocolademelk
• Tip van commenter Renate: een dadel meeblenden zorgt voor een natuurlijk zoete smaak
• kruidig en lekker: kaneel, gember, kardemom, een klein beetje gemalen kruidnagel
• anijszaad, voor ouderwetse anijsmelk
• vanille, bij voorkeur uit vanillestokjes geschraapt
• blend wat vers zacht fruit mee, bijvoorbeeld frambozen, aardbeien, of fijngesneden perziken. Voeg wat extra suiker of zoetstof toe om de fruitige smaak te accentueren.
• maar bevroren fruit kan ook! Bosbessen of bosvruchten zijn lekker in de melk
• meng een beetje koffie en wat extra suiker door de melk voor een ijskoffie-effect. Voeg eventueel cacaopoeder toe voor een mokkasmaak.  
• Limonadesiroop toevoegen kan natuurlijk ook!

Geen smaakje, maar wel een lekkere tip: vries een banaan in in plakjes, en blend dit met je zelfgemaakte melk voor een heerlijke milkshake.

Zelf bier brouwen voor dummies (en met klein budget)

In het kader "je probeert eens wat" bij deze mijn post over zelf bier maken. Laat ik beginnen met zeggen dit is niet de officiele methode! Er is veel informatie beschikbaar over bier maken, dus lees je goed in een maak zelf je keuzes over wat je wel en niet wilt aanschaffen.

Ik maakte dit bier vooral omdat we nog mout en hop hadden liggen van een eerder bier-experiment. Ik wou niet dat die over datum zouden raken dus besloot maar wat bier te brouwen. Maar ik had ook geen zin allerlei dure apparatuur aan te schaffen. Bier maken, MacGyver style!

Uiterste basisbenodigdheden:

Wat je echt wel nodig hebt, geen ontkomen aan:

• een pan groot genoeg voor je hoeveelheid bier
• mout
• hopbloemen (kun je in de zomer in de tuin plukken!)
• gist, in principe biergist. Wijngist werkt ook, maar bakkersgist niet.
• thermometer 
• grote fles om in te vergisten
• waterslot

Mout vermalen

De hoeveelheid mout die je nodig hebt hangt af van hoeveel bier je wilt maken, ga uit van 1 kg mout op 2-4 liter water. Dit mout moet je schroten: zo vermalen dat de korrels pletten in de vliesjes, maar de vliesjes niet helemaal kapot gaan. Hiervoor gebruik je normaal een schrootmolen, maar die zijn heel duur. Meneer Stadshippie probeerde eens de staafmixer, maar dat is geen succes. Dit keer nam ik de vijzel, en dat was %$^%&;;werk. Het duurt heel lang, en er komt veel stof vrij dat prikt in je keel.
Als je mout geschroot is doe je het bij het water en verwarm je dit volgens een maisch-schema, vaste temperaturen die je een tijd lang aanhoudt. Daarna ga je het filteren. Ik maakte het mezelf makkelijk en knoopte het mout in zakjes van gaas, en liet het daarin koken. Dan kun je het filteren dus overslaan! Geen officiele methode, maar werkte goed.

Hop toevoegen

Dat is heel makkelijk: weeg je hop, doe het in een zakje, kook het 60-90 minuten lang mee met het water. Haal het zakje uit het water. Hoeveel hop je nodig hebt staat in je recept.

Koelen, suiker, gist

Nu moet het bier zo snel mogelijk afkoelen, want als het niet meer kookt is het vatbaar voor bacterien. Als je een grote hoeveelheid maakt heb je hiervoor een systeem nodig, bijvoorbeeld een dompelkoeler. Als je alleen een paar liter maakt kun je de pan in een gootsteen vol koud water zetten, en regelmatig roeren. Voeg suiker toe zoals je recept aangeeft. Als het bier onder de 20 graden is gekomen voeg je ook het gist toe. Roer het stevig door om zuurstof toe te voegen, en dan giet je het bier over in een fles met waterslot.

Vergisten en bottelen

Het bier zal nu ongeveer 2 weken gisten. Daarna giet je het over in brandschone flesjes, laat het bezinksel achter in de grote fles. Als je geen bottelapparaat hebt gebruik je grolschflesjes met beugel. Wacht nog een maand, en proef dan je zelfgemaakte biertje!

Bayer en het avontuur van flink in de war zijn

De EU heeft voor twee jaar een verbod op bepaalde chemische bestrijdingsmiddelen afgekondigd. Het vermoeden bestaat dat deze chemicalien verantwoordelijk zijn voor de grote bijensterfte van de afgelopen jaren. Na twee jaar zal gekeken worden of er iets veranderd is aan de stand van de bijen.

Natuurlijk komt de bijensterfte niet door de chemicalien, zegt grote chemicalien-fabrikant Bayer. Het komt door de varroa-mijt, een parasiet die zich voortplant via honingbijen. De professionele imkers hebben deze mijt wel onder controle maar het probleem komt van de hobby-imkers, beweert Bayer.

En, zeggen ze, dit verbod is heel dom: niet alleen worden we teruggeworpen in de tijd, het betekent ook dat producenten meer moeten gaan sprayen met andere middelen. Maar belangrijker: biologische landbouw is niet haalbaar, er is niet genoeg ruimte om iedereen te kunnen voeden als alles biologische geproduceerd was.

En dat is waar Bayer een denkfout maakt. Er is namelijk ruimte genoeg in Nederland. Alleen niet als we zo blijven eten als we nu eten. We hebben niet genoeg ruimte op aarde om alle soja en mais te groeien om koeien mee te voeden waar uiteindelijk een klein deel van gegeten wordt. Maar als iedereen meer planten zou eten en minder dierlijke producten, dan was er ruimte genoeg. En dan zou een bedrijf als Bayer helemaal niet meer nodig zijn.

Een ander groot bedrijf begrijpt het beter: de nieuwe Allerhande gaat helemaal over vegetarisch en veganistisch eten. AH is nog steeds de grote verkoper van plofkip maar ik kan ze voor deze groente-promotie alleen maar complimenten geven!

Recept: sojamelk maken

Na het avontuur met de amandelmelk besloot ik ook gelijk maar sojamelk te maken. Sojabonen koop je in de biowinkel, ze zijn erg goedkoop (1,39 per 500 gram). Daarvan kun je 5 tot 8 liter sojamelk maken. Je bespaart dus veel meer met zelf sojamelk maken dan met amandelmelk maken. Maar sojamelk maken is veel meer werk. Here's how:

1. Ik gebruikte ongeveer 100 gram bonen, en een liter water. Eerst zet je de bonen in de week, in een pan of iets dergelijks. Laat ze ongeveer 24 uur weken.
2. Giet de bonen af, en masseer of wrijf ze een beetje. Je wilt dat het schilletje loslaat. Deze spoel je dan weg. Je wilt een deel van de velletjes verwijderen, niet allemaal, anders ben je eeuwig bezig. Een minuutje wrijven moet genoeg zijn. 
3. Doe de bonen in een blender, met eventueel een scheutje water, en blend ze een paar minuten tot een gladde pasta. Blenden kan ook met een staafmixer, dan moet je het misschien in porties doen. 
4. Doe de bonen in een pan met de liter water en breng het aan de kook. Blijf in de buurt, want op een gegeven moment gaat het overkoken. Roer regelmatig in de pan en als het te hard kookt voeg je een klein beetje koud water toe. Je hoeft niet continu te roeren, dus ondertussen kun je mooi de afwas doen of brood smeren. Hou wel een oogje op de sojamelk.
5. Laat het 20-25 minuten koken. Eventueel kun je nu suiker, zout, of andere smaken toevoegen. Ik deed er twee theelepels suiker en een snufje zout bij. Daarna filter je de melk, bij voorkeur door een kaasdoek. Ik filterde weer met mijn theezeefje en dat ging nog steeds langzaam maar prima. Giet je melk in een fles en zet het in de koelkast!

hummus, zeekraal, en een lekker glas melk! Het is bijna een normale lunch...

En smaakt het een beetje? Deze zelfgemaakte melk was verrassend lekker! Ik was een beetje bang want ik had veel slechte verhalen gehoord, maar ik vond de melk erg lekker. Hij is wat minder romig en zoetig dan de melk uit de supermarkt, en heeft inderdaad een bijsmaakje. Ik vond dat meer notig dan boon-achtig, en absoluut niet hinderlijk. Het kost wel wat tijd maar uiteindelijk is het niet veel werk, en het levert prima sojamelk op! Een liter zelfgemaakte sojamelk kost ongeveer 26 cent. Koopje! 

Dik, ziek en bijna dood - een pleidooi voor groente

Documentaires over gezond eten zijn heel hip, en er komen er steeds meer bij. Ik ben blij met elke documentaire die mensen aanmoedigt meer groente en minder dierlijke producten te eten.

De documentaire Fat, sick and nearly dead gaat over Joe Cross, een Australische zakenman. Op een dag realiseerde hij zich dat hij veel te dik was, last had van een auto-immuunziekte, en heel veel medicijnen moest nemen. Hij vertrouwde op de kracht van het lichaam zichzelf te herstellen door 60 dagen alleen maar sap te drinken.
Tijdens die periode reisde hij rond in Amerika en sprak met voorbijgangers over gezond eten. Niet om zijn eigen verhaal te vertellen, maar te vragen hoe ze over eten dachten. Hij maakt sapjes voor mensen, praat over vlees, en gedurende de docu zie je hem steeds fitter worden. Onderweg ontmoet hij Phil ("a cheeseburger away from a heartattack"), die hij ook aan het sapvasten zet.

Deze docu is typisch Amerikaans, soms vrij overdreven (van fastfood naar sapvasten, ipv je eetgewoontes veranderen.) Alle sapjes die hij maakt drink hij uit plastic wegwerpbekertjes, met een deksel en rietje, en gedurende de hele docu zien we hem veel rondrijden in auto's. Maar de documentaire is vooral heel amusant, met grappige mensen en komische cartoons ertussendoor (vooral een filmpje waarbij cellen schoongeboend worden door micronutrients, rond 1:07). Ook leuk is dat Joe nooit mensen tegenspreekt, of ze van zijn gelijk probeert te overtuigen, of een preek afsteekt. Hij is echt geinteresseerd in de mensen die hij ontmoet. Een mooie docu, en een goeie motivatie om meer groente en fruit te eten!

De promo staat hierboven, de hele documentaire kun je hier zien:

http://www.youtube.com/watch?v=gpLQwWKb3l8

Recept: amandelmelk maken

Laatst schreef ik een testpanel over alternatieve melk. Een anonieme commenter vroeg of ik wel eens zelf melk gemaakt had. Nee dus! Eigenlijk dacht ik dat het heel veel werk zou zijn en heel akelig zou smaken. En zoveel melk drink ik niet, misschien een liter per week/per twee weken, dus het is ook niet zo duur. Maar goed, toch maar eens proberen, in de naam der wetenschap dan. Ik begon met amandelmelk maken.

Neem ongebrande, ongepelde amandelen. De noot-water ratio is 1:4. Ik gebruikte een klein koffiekopje (gemiddelde Senseo-maat) en vier dezelfde kopjes water. Dat gaf ongeveer een halve liter melk. 

 Laat de amandelen 8 tot 12 uur weken in water. Daarna giet je het water af en doet de amandelen met vers water (de 4 kopjes water dus) in een blender of keukenmachine. Ik had alleen een staafmixer en moest het in porties doen, maar dat ging ook prima. BLEND BLEND BLEND voor een paar minuten.

 Daarna filter je de melk. Het handigst daarvoor is een kaasdoek, maar die had ik (ook) niet. Dus maakte ik deze mooie filter van een zeef en een theezeefje. Ook dat ging prima. Als je een kaasdoek gebruikt moet je die goed uitknijpen, om alle melk er uit te krijgen.

Tadaaa! Je hebt melk gemaakt! Makkie he.

Maar nu de smaak: Deze melk smaakt heel anders dan supermarktmelk. Dan merk je pas hoeveel suiker, zout en olie die melk bevat. Zelfgemaakte melk is minder zoet, een beetje scherp en schraal van smaak. Niet vies, maar wel even wennen. Normaal is er weinig smaakverschil als je het eenmaal verwerkt hebt, maar ik moest zelfs in de brinta een schepje suiker doen. Niet erg, wel goed om te weten. Een beetje suiker (of andere zoetstof) en een snufje zout meeblenden zal helpen.

En de prijs? 200 gram amandelen kost in de biowinkel 2,60 euro. Daar kun je (gokje) 1,5 tot 2 liter melk mee maken. Een liter bio amandelmelk kost 3,30, dus dat heb je er snel uit. Een liter Alpro amandel kost 1,75, dat heb je er dus wat minder snel uit. Het bespaart wel een hele hoop afval als je zelf melk maakt, en je weet precies hoeveel suiker of zoetstof er in gaat. Het is niet veel werk, en zeker het proberen waard!

En wat doe je met de amandelpulp? Broodbeleg maken, bijvoorbeeld. 

Maak je eigen hand/gezichtscreme

Ik heb nu iets gemaakt waar ik echt erg blij mee ben: een heerlijke creme voor gezicht of handen. Deze creme is makkelijk te maken, superverzorgend, je huid wordt er echt heerlijk zacht van. De ingrediënten zijn een beetje duur in de aanschaf, maar als je ze eenmaal hebt gekocht kun je heel veel creme maken. Je hebt maar weinig van de ingredienten nodig, dus met iemand samen doen is ook een goed idee.

Nodig voor 1 klein potje creme

2 eetlepels olijfolie
zakje kamillethee
2 eetlepels amandelolie
1 ruime el cacaoboter druppels
1 kleine eetlepel bijenwas druppels
eventueel een drupje etherische olie, als je graag wilt dat je creme ergens naar ruikt. 

Verwarm de olijfolie heel zachtjes (bv in een klein bakje die je in een groter bakje zet, en dan warm water in het grootste bakje) en laat het theezakje hier een uur in trekken. Knijp het dan uit.

Verwarm au-bain-marie (kleine pan in grotere pan, water in de grootste pan) alle ingredienten, roer regelmatig om het smelten te bevorderen. Als alles gesmolten is roer je het nog eens goed door, en giet je het in een potje.

Deze creme voelt veel vettiger dan cremes uit de winkel. Dat komt omdat die vaak op basis van water zijn. Je kunt zelf ook creme maken op basis van water, maar dat is veel lastiger omdat water en vet mengen nogal een specifieke techniek vereist. En als je water gebruikt moet je ook conserveringsmiddelen gebruiken. Dat deed ik liever niet.

Deze creme voelt dus vrij vettig. Je hebt maar een klein beetje nodig. Warm dit een beetje op in je vingers en verspreid het dan over je huid. De creme trekt snel in en maakt je huid heerlijk zacht. Ik merkte echt een groot verschil toen ik de creme op mijn handen gebruikte, die werden veel zachter dan alle cremepjes die ik normaal gebruik. Je kunt deze creme natuurlijk ook als lippenbalsem of als bodylotion gebruiken.

Dit is het basisrecept, je kunt zelf nog veel aanpassingen maken. Bijvoorbeeld door etherische olie te gebruiken voor een lekker geurtje. Je kunt ook experimenteren met andere soorten olie, en kijken wat het beste bij je huid past. Als je meer olie gebruikt wordt je creme meer vloeibaar, als een bodylotion. Als je juist meer bijenwas gebruikt zal deze vaster worden, en zou je hem in een labello-tube kunnen doen om onderweg te gebruiken.

Van alle nooit-meer-naar-kruidvat acties is dit tot nu toe mijn favoriet! Ik heb ook nog een nieuw deo-recept gemaakt, daar zal ik binnenkort over schrijven.

Audioboeken

Een van de belangrijkste dingen, voor mij, in een extra duurzaam leven zijn audioboeken. Vreemd, maar waar! Dat zit zo: veel dingen die je doet om duurzaam te leven duren langer of zijn een beetje saai. Naar je werk fietsen, met de hand afwassen, sokken stoppen... En soms heb je het gevoel dat alles een beetje langzaam gaat en dat het zonde is van je tijd.
Download een heel goed audioboek! Ineens fiets je met plezier een uur naar je werk en een uur terug, en was je extra goed af, zodat je nog even het hoofdstuk af kan luisteren. En boeken waar je normaal niet aan toe komt (Tolstoi's Oorlog en Vrede?) zijn als audioboek ineens wat minder imponerend.

Pro-tip: als je niet door de stad wilt fietsen terwijl je heel hard huilt, luister dan geen zielige audioboeken!

Pro-tip: allerlei boeken zijn gratis te downloaden, zoek op Librivox!

Vegaburgers duur? Nee hoor! + 11 tips voor de beste vegaburgers

Vegaburgers in de supermarkt zijn duur, in de biowinkel nog veel duurder. Hoewel ze vaak erg lekker zijn, is meer dan 3 euro voor 2 burgertjes wel een dure manier van leven! Daarnaast zijn supermarkt-burgertjes een beetje een raadsel: wat zit er nou precies in? Als je houdt van puur en echt eten is het wel zo fijn je eigen burgers te maken. Het is veel makkelijker dan je denkt.

Het makkelijkst is uit te gaan van een basisrecept, en daar dan variaties in aan te brengen. Dit is mijn basisrecept voor hele normale burgertjes:

Voor 6 tot 8 burgers:

• Een blikje kikkererwten of zo'n 100-150 gram gedroogde, geweekte en gekookte kikkererwten
• een half pakje (zo'n 100 gram) tofu
• zout, peper, sojasaus, ketchup of tomatenpuree
• havermout
• glutenmeel (Verkrijgbaar bij broodbakwinkels. Als je dat niet in huis hebt kan gewone bloem ook, maar glutenmeel is fijner!)
• paneermeel

Prak de kikkererwten vrij fijn met een vork. Pureer in blender of met een staafmixer de tofu tot een gladde massa. Prak de kikkererwten er door en voeg ruim zout, peper, sojasaus en tomatenpuree toe. Doe er een handje havermout bij en twee eetlepels glutenmeel. Kneed dit mengsel met de hand, dan kun je goed voelen of het al een beetje samenplakt en stevig is. Als het te los is kneed je het stevig, en voeg je nog watglutenpoeder, bloem, of paneermeel toe. Als het erg brokkelig en droog is voeg je nog wat tomatenpuree, sojasaus of eventueel water toe. Kneed het zo even door, tot het mengsel zo stevig is dat je het tot burgers kunt vormen.
Maak burgertjes van de gewenste grootte. Strooi paneermeel in een diep bord en wentel je burgertjes er in tot ze bedekt zijn. Nu kun je ze bakken en gelijk eten of invriezen om later te bakken.

En wat kost het? Een blik bio kikkererwten is 99 cent, een pak tofu 1,80 , je hebt er de helft van nodig. Glutenmeel kost 1,50 per 250 gram, je hebt misschien 50 gram nodig. De overige dingen heb je waarschijnlijk al in huis, dat kost je in totaal misschien hoogstens 50 cent. Voor 6 tot 8 burgertjes betaal je dus .99 (kikkererwten) + .90(1,80/2) (tofu) + .30 (gluten) +.50 (kruiden en overig) = 2,69. Koopje!


11 tips met zelfgemaakte vegaburgers:

• Wees royaal met kruiden. Het voelt als heel veel, maar je maakt niet één of twee porties maar acht tegelijk. Dan heb je dus acht keer zoveel kruiden nodig.
• Neem je graag burgertjes mee naar je werk? Bak ze allemaal, laat ze afkoelen, en vries ze dan pas in. Je hoeft ze dan alleen nog 's morgens uit de vriezer te halen en op een boterham te doen. Rauwe burgertjes zijn géén aanrader!
• Om te voorkomen dat alles aan elkaar plakt bij het invriezen kun je de burgertjes op een bakplaat invriezen en als ze eenmaal bevroren zijn in een zakje doen. Je kunt ze ook stapelen met steeds een stukje bakpapier er tussen.
• Je kunt eindeloos varieren. Het bovenstaande recept is een soort schnitzel, simpel en niet erg bijzonder gekruid. Door het toevoegen van kruiden en andere smaakmakers kun je eindeloze variaties maken. Denk maar aan Italiaanse burgertjes met verse kruiden, Indiase burgertjes met kaneel, kardemom en gemalen kruidnagel, oosterse burgertjes met ras-al-hanout, etc.
• Stukjes olijf, zongedroogde tomaat, of pijnboompitten zijn erg lekker in burgertjes. Eet je niet plantaardig? Stukjes kaas er door zijn ook een aanrader!
• Varieer in kleur: witte bonen met tofu en paneermeel van witte baguettes, zwarte bonen met extra sojasaus en wat gember, kidneybonen met royale tomatenpuree, of groene burgertjes. 
• Als je geen ei gebruikt moet je iets anders doen om de burgertjes plakkerig te maken. De combinatie van vochtige ingredienten (sojasaus, olie) en droge ingredienten (bloem, havermout) zorgt voor de stevigheid van de burgertjes. Maar ook hummus, extra gepureerde peulvruchten, of een kruimige aardappel meestampen kan ook helpen met de stevigheid.
• Varieer eens met groenten of noten: stukjes mais, wortel, uien, of doperwtjes zijn bijzonder lekker, maar ook spinazie, bieten, bataat of broccoli doen het goed. Een handje fijngehakte noten geeft een fijne bite en extra eiwitten.
• Varieer eens met paneermeel: zelfgemaakt, van zuurdesembrood, met gedroogde groene kruiden of juist met paprikapoeder, met heel fijngehakte amandelen voor een extra crunch, etc. 
• Proef je burgertjes voordat je bakt! Vaak mist er nog iets qua smaak, beter dat je er gelijk achter komt dan nadat je ze al helemaal klaar hebt. Er zit geen rauw vlees in of rauw ei, dus proeven mag altijd.
• Rijst of gekookte groente over? Kliekjes doen het uitstekend in een burgertje. Ook stamppot, aardappelen en peulvruchten kunnen prima.

Het sokkenvirus zet zich voort

Deze te gekke sokken breide ik met Schoppel Wolle, de wol met het superlieve katten-logo! De wol is bijzonder gekleurd en elke sok die je breit is anders. Gelukkig begon ik op een gegeven moment een aantal vergelijkbare sokken te krijgen. Nu hoef ik in ieder geval niet door het leven als het vrouwtje met verschillend gekleurde sokken.